متخصص قلب در تهران

سوراخ در قلب نوزادان و کودکان (علائم، تشخیص،درمان)

سوراخ در قلب نوزاد که بیشتر شامل بیماری های VSD و ASD می شود باعث نگرانی هایی در والدین می شود. اما باید دانست خیلی از این مشکلات بدون حتی درمان دارویی خود به خود بهبود می یابند. اما برای اینکه کودک در آینده دچار عوارض و خطرات آن نشود پیگیری و بررسی بیماری اجتناب ناپذیر است.

ابتدا ساختار قلب را بشناسید.

سوراخ در قلب یک اصطلاح غیر رسمی برای توصیف یک اختلال قلبى ( در زمان تولد ) مادرزادی است. این اصطلاح برای توصیف یک سوراخ واقعی در دیواره های جدا کننده ى قلب یا به عنوان یک اصطلاح عمومی برای توصیف یک اختلال ساختاری قلب استفاده می شود.

اگر بخواهم به زبان ساده ساختار قلب را توصیف کنم باید بگویم قلب مانند یک خانه داراى چهار اتاق یا همان حفره است. دو اتاق بالا دهلیز و دو اتاق پایین بطن نامیده می شوند. دیواره ى جدا کننده ى دو اتاق بالایى، سپتوم دهلیزی و دیواره ى جدا کننده ى اتاق هاى پایینى ، سپتوم بطنی نامیده می شوند.

بنابراین یک سوراخ در دیواره ى بین حفره های بالایى ، نقص دیواره ی دهلیزی (ASD) و یک سوراخ در دیواره ى بین دو حفره ى پایین، نقص دیواره ى بطنی (VSD) نامیده می شوند.

قلب دارای چهار قسمت است دو قسمت بالایی دهلیز و دوقسنت پایینی بطن است.قسمت بالا و پایین با دریچه هایی به هم متصل می شوند.

خون با اکسیژن کم یا آبی رنگ ، به حفره هاى سمت راست بازگردانده می شود که از حفره ى بالا به حفره ى پایین و سپس به ریه منتقل می شود. در ریه ها، خون اکسیژن دریافت می کند. این خون با افزایش مقدار اکسیژن و یا خون صورتی، به حفره ى بالا و پایین سمت چپ و سپس به بدن باز مى گردد.

دریچه های ورودی ، حفره های بالا و پایین قلب را جدا می کنند. دریچه ى خروجی اجازه می دهد که خون از حفره ى پایین سمت راست به ریه ها پمپ شود که دریچه ى ریوی نامیده می شود. دریچه ى خروجى که اجازه مى دهد که خون از حفره ى پایین سمت چپ پمپ شود ، دریچه ى آئورت نامیده می شود.

از این رو “خانه ى قلب” چهار اتاق و چهار درب و دو دیوار جدا کننده دارد. خون آبی از طریق قلب راست به ریه ها و خون صورتی از طریق قلب چپ به بدن پمپ می شود. اصطلاح سوراخ در قلب ممکن است تنها حفره های بین دیوار ه هاى جداکننده را شامل نشود، بلکه شامل اتصالات غیر طبیعی بین حفره ها و اختلال در دریچه ها و رگ های خونی است.

میزان ابتلا به نقص مادرزادی قلب چگونه است ؟

تخمین زده شده است که در هر 1000 تولد زنده  حدود 8 نوزاد به آن مبتلا هستند. اگر در سال پنجاه هزار تولد زنده داشته باشیم، در آن سال حدود 400 کودک در معرض نقص قلب مادرزادی قرار می گیرند.

شایع ترین نارسایی های قلبى مادرزادی چیست؟

VSD و ASD شایعترین نوع نقایص مادرزادی قلب هستند

شایع ترین آن ها نقص سپتوم بطنی یعنی سوراخ در دیواره ى جداکننده ى بین دو حفره ى پایینى(VSD) است. که حدود 30 درصد از نقص های قلبی مادرزادی را تشکیل می دهد. نقص های دیگر در محدوده ى 6 تا 10 درصد شامل نقص دیواره ى دهلیزی (ASD)، تنگی دریچه ى ریوى ( تنگ شدن دریچه ى خروجی سمت راست)، تنگى دریچه ى آئورت (تنگ شدن دریچه ى خروجی سمت چپ) و مجراى شریانى آزاد (تاخیر در ارتباط بین دو رگ خونی اصلى قلب) مى شود .

این گروه از شرایط قلب مربوط به قلب صورتى یا خون اکسیژن دارى که از قلب به بدن منتقل می شود ، می باشد.

آیا همه نوزادان دارای سوراخ قلب باید جراحی شوند؟

اکثر بیماران مبتلا به نقص قلب هیچ نشانه ای  نداشته و نیازی به درمان ندارند. برآورد شده است که حدود 25٪ از نوزادانی که سوراخ در قلب خود دارند، نیاز به درمان یا جراحی دارند.

چه علائمى نشان مى دهند که یک کودک سوراخ در قلب یا نقص هاى قلبى دیگرى دارد؟

 بلافاصله پس از تولد، تمام نوزادان توسط پزشکان برای ناهنجاری های مادرزادی بررسى می شوند که شامل نقایص قلبى نیز مى شود.

بعضی از نقایص مهم بعد از زایمان به سرعت باعث ایجاد علائم می شوند، به طوری که نوزاد ممکن است نفس کم بیارد، آبی شود یا نتواند شیر بخورد .

به طور معمول، نوزادان علائم ندارند. اما پزشک، با گوش دادن به قلب با گوشی خود، ممکن است یک صدای اضافی قلب  به نام مور مور قلب بشنود. نود و پنج درصد موارد، مور مور قلب ناشی از صدای جریان خون در یک قلب طبیعی است.

مطلب مرتبط: وجود صدای اضافی در قلب نوزاد نشانه چیست؟

اولین روش تشخیص سوراخ در قلب کودک وجود صدای اضافی در قلب نوزاد است.

اگر شک به نقص ساختاری قلب وجود داشته باشد، کودک را براى ارزیابی به متخصص قلب ارجاع مى دهند .

آیا ممکن است در ماه اول زندگی نوزادى نقصى شناسایى نشود ؟

بله، این امکان وجود دارد زیرا بعضی از آن ها بدون علامت باقی می مانند، در حالی که بعضی دیگر دچار مور مور قلب مى شوند که بعد از 3 تا 6 هفته واضح تر شنیده مى شوند .

چه آزمایش هایی براى تشخیص سوراخ در قلب نوزاد می توان انجام داد؟

اغلب متخصص قلب می تواند با معاینه بگوید که مور مور قلب مشخص است یا خیر . آزمایش هاى ساده شامل عکس قفسه ى سینه با اشعه ایکس و نوار قلب است. عکس قفسه ى سینه با اشعه ى ایکس برای بیان شکل و اندازه ى قلب و حالت ریه ها استفاده می شود. نوار قلب فعالیت الکتریکی قلب را تحلیل می کند. اگر نوار قلب بالینی و بررسى هاى ساده طبیعی باشد، به والدین این اطمینان را مى دهیم که مشکلى وجود ندارد .

اگر شکى وجود داشته باشد، پزشک یک اکوی قلب درخواست می دهد. که بررسی قلب است، مانند آنچه که متخصص زنان و زایمان  برای دیدن جنین در زنان باردار انجام می دهد.

در مواردی که پزشک احتمال گرفتگی رگ قلب در کودک را بدهد، آنژیوگرافی را تجویز می کند.

اکوی قلب نوزادان

آیا می توان این نقص را قبل از تولد نوزاد تشخیص داد؟

بله و خیر. قلب از هفته ى هشتم بارداری تشکیل مى شود . سونوگرافی روزانه می تواند برای بررسی قلب در حدود 12 هفته برای بررسی نقص های قلبی انجام شود. اکثر نقایص قلبی که به طور انحصاری برداشته می شوند، اختلالات عمده و اغلب جدی براى قلب هستند. به نقص های جزئی مانند سوراخ های کوچک و نقص های خفیف دریچه ، از طریق این پروسه غربالگری مورد بررسى قرار مى گیرند.

درمان سوراخ قلب در نوزادان و کودکان

همه ى نقایص قلبى نیاز به درمان خاصی ندارند. برای مثال، اگر نوزاد دارای یک سوراخ کوچک در قلب مانند نقص جدار بطنی باشد، درمان لازم نیست. با این کودک باید مانند هر کودک معمولی رفتار شود و فعالیت های بدنی طبیعی داشته باشد. بیشتر این سوراخ ها با گذشت زمان کوچک می شوند و برخی ممکن است به صورت خود به خود بسته شوند. به علت آشفتگی جریان، خطر عفونت باکتریایی بسیار کمى در اطراف سوراخ وجود دارد. به بیماران توصیه می شود که مراقبت های دندانپزشکی خوب داشته باشند و در صورت انجام اقدامات دندانی یا جراحی، دوره های پیشگیری با استفاده از آنتی بیوتیک ها  برای جلوگیری از نفوذ باکتری ها به خون و آلوده شدن قلب انجام دهند .

برای نقص هاى شدید مثل یک نقص متوسط تا شدید دیواره ى بطنى ممکن است در کودک باعث نارسایی قلبی شود که نشانه های آن عبارتند از تغذیه ى نامناسب ، نفس کم آوردن و افزایش وزن ضعیف . ما این نوزادان را با دارو درمان می کنیم. بعضی ها بازکوچک شدن نقص در طول زمان بهبود می یابند. کسانى که با درمان پزشکی بهبود نمی یابند باید به جراح قلب مراجعه کنند تا نقص را با جراحی ببندد.

سوراخ در قلب نوزاد منجر به ایجاد چه عوارضى مى شود؟

عوارض به نوع نقص، محل نقص در ارتباط با ساختارهای حیاتی قلب و اندازه ى آن بستگی دارد. به عنوان مثال یک نقص بزرگ در دیواره ى بطنى می تواند منجر به نارسایی قلب با عدم افزایش وزن، عفونت های مجدد تنفسی و آسیب به عروق خونی در ریه ها شود. نقص در نزدیکی دریچه ى خروجی سمت چپ می تواند باعث آسیب به دریچه و بازگشت خون از آن دریچه شود. همانطور که قبلا اشاره شد خطر ابتلا به عفونت قلبى نیز وجود دارد.

دکتر آرزو خسروی متخصص قلب و عروق و فوق تخصص اکوکاردیوگرافی

برای پرسش از دکتر بر روی مشاوره پزشکی کلیک کنید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر مادر جمعه ۱ مرداد ۰( 6 روز پیش) تعداد بازدید: 1 مشاهده پرسش
    سلام خانم دکتر دخترم ۷ ماهش هست از بدو تولد ی سوراخ بطن داره ۴ میلی هست تحت نظر دکتر هست ولی متاسفانه دکتر گفت باید عمل جراحی بشه دارو استفاده میکنه شیر دهی عالی و غذا خوب میخوره ممنون میشم راهنمایی کنید دارم روانی میشم
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی جمعه ۱ مرداد ۰( 6 روز پیش)
      سلام در صورتی که فشار ریه بالا رفته باید عمل بشه که از عوارض بعدی جلوگیری بشه ، انشالله خوب میشه
  • تصویر کاربر رقیه چهارشنبه ۲۳ تیر ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 5 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید آیا میشود نوزاد با قلب سوراخ و دوتا رگ جا به جابدون جراحی درمان شود؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی چهارشنبه ۲۳ تیر ۰( 2 هفته پیش)
      سلام خیر ، ولی ممکن است قابل عمل نباشد ، نظر قطعی پس از مشاهده اکو امکان پذیر هست
  • تصویر کاربر فاطمه چهارشنبه ۲۳ تیر ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 6 مشاهده پرسش
    سلام خانم دکتر،پسرم یکسالشه،بدو تولد اکو ازش گرفتم قلبش سوراخ داشت الان که یکسالش شده دوباره بردم اکو سوراخ هنوز بودش خیلی نگرانم خواستم ببینم چه اقدامی باید براش بکنم،یعنی منتظر باشم تا خوب بشه؟عکس اکو فرستادم،توروخدا راهنمایی کنید،اگه نیاز هس تا حضوری بیارم پیشتون
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی چهارشنبه ۲۳ تیر ۰( 2 هفته پیش)
      سلام طبق این اکو اقدامی نیاز نیست ، انشالله بسته میشه ، سوراخ خیلی کوچک هست
  • تصویر کاربر مهناز چهارشنبه ۹ تیر ۰( 4 هفته پیش) تعداد بازدید: 10 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید.خانوم دکتر بچه ام ۲ ماه اش یه صدای اضافه از قلبش شنیده شد بعد اکو کردیم جواب اکو براتون فرستادم بعضی وقت ها تنگی نفس پیدا میکنه قرمز میشه ۳ تا حفره وجود داره میخواستم ببینم مشکل ساز میشه ؟ وزنش ۵ کیلو
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی چهارشنبه ۹ تیر ۰( 4 هفته پیش)
      سلام بسته به پیشرفت بیماری داره ممکنه سوراخها خود به خود بسته بشه
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۲ تیر ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 9 مشاهده پرسش
    سلام خانم دکتر اکوی پسرم را فرستادم برای شما فرستادم ممنونم از شما
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی چهارشنبه ۲ تیر ۰( 1 ماه پیش)
      سلام قلب ایشون سوراخ داره ، و حتما اکو مجدد لازم دارند
  • تصویر کاربر ساسان چهارشنبه ۲ تیر ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 11 مشاهده پرسش
    سلام استاد جان دختر من سه ماهه است و یک سوراخ 6میل بین بطنی دارد
    علایمی همچون آبی شدن لب ها،مکش کم هنگام شیر خوردن،وزن هم در که الان سه ماهه کامل دارد 4.5کیلو است.
    راه حل ما برای درمان دخترم چیست
    من و مادرش دوتا فارغ التحصیل بیکاذیم که از روزی که فهمیدیم تا امروز که هفت روزه از گریه چشمامون باز. نمیشه،بزرگوار آیا درمانی هست برای دخترمون؟
    گفتند که باید وزن بگیره چه تغذیه ای بهش بدیم که وزن بگیره؟
    تورو بخدا قسم کمکمون کنید
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی چهارشنبه ۲ تیر ۰( 1 ماه پیش)
      سلام ، اگر فشار ریه خوب باشه و بسته به نوع سوراخ ممکنه بسته بشه و اگر فقط فشارسوراخ باشه و همراهش بیماری دیگه ای مثل نباشه ممکنه نیاز به عمل جراحی باشه ، ولی احتمال بسته شدنش هم هست ، حتما مرتب تحت نظر فوق تخصص قلب اطفال باشند
  • تصویر کاربر آریا چهارشنبه ۲ تیر ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 18 مشاهده پرسش
    سلام من پسرم ۵ ماهشه متخصص اطفال بردم برای چکاب گفتن احتمالا بین دو بطنش سوراخه ولی احتمال زیاد چیزی نیست شهرستانم متخصص عروق کودکان نداره شهرمون میشه شما راهنمای کنید
    1. تصویر کاربر آریا یکشنبه ۳۰ خرداد ۰( 1 ماه پیش)
      چطور وقتی به دنیا اوند پزشک اومد رو سرش چیزی نگفت میتونه علت بوجود اومدنش استرس باشه چون من دخترم دوسالشه زیاد جیق میزنه میگم شاید از ترس باشه
    2. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی چهارشنبه ۲ تیر ۰( 1 ماه پیش)
      سلام بعضی از سوراخ ها در بدو تولد صدا ایجاد نمیکنه و بعد مشخص میشه حتما برای اطمینان به پزشک قلب کودکان مراجعه کنید
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۲۶ خرداد ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 15 مشاهده پرسش
    سلام خانم دکتر پسر ۶ سال دارم که از سال اول متوجه شدیم صدای اضافی از قلبش میاد بردیمش پیش دکتر محمد رادور در ارومیه و تا حالا سالی یک بار میبریم ازش اکو می‌گیره وخیلی نگران ایند پسرم هستم خواستم ببینم نیاز به عمل داره یا نه ممنون میشم اگه جواب بده
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی چهارشنبه ۲۶ خرداد ۰( 1 ماه پیش)
      سلام جواب اکو را لطفا ضمیمه کنید تا بتونم جواب بدم
  • تصویر کاربر مینا چهارشنبه ۱۵ اردیبهشت ۰( 2 ماه پیش) تعداد بازدید: 32 مشاهده پرسش
    سلام دکتر جان میشه اکوی نوزادمو نگاه کنین
    من خیلی‌نگرانم
    نوزادم ۳۰ روزشه
    میترسم دریچه ها بسته نشه
    وزن گیریش خوبه.تعریقش کمه
    دکتز قندی اراک اکو کرده
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی چهارشنبه ۱۵ اردیبهشت ۰( 2 ماه پیش)
      سلامقلبشون سوراخ داره ، فعلا بایدتحت نظر باشند
  • تصویر کاربر رضایی شنبه ۴ اردیبهشت ۰( 3 ماه پیش) تعداد بازدید: 40 مشاهده پرسش
    سلام بچه ام یک رگ اظافه داره ویک سوراخ که با اکو دکتر گفت رگ درحال بسته شدن هست وسوراخ هم به مرور زمان خواستم ببینم این زمان تقریبا چقدر هست ممنون.
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی شنبه ۴ اردیبهشت ۰( 3 ماه پیش)
      سلام زمان دقیق نمیشه داد ولی معمولا زیر ۱۰ سال بسته میشه
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر