گرفتگی رگهای قلب یکی از شایعترین بیماریهای قلبی است که میتواند منجر به درد قفسهی سینه و حتی سکتهی قلبی شود. وقتی پزشک به این بیماری مشکوک شود، اغلب «آنژیوگرافی» را توصیه میکند؛ روشی که دقیقترین تصویر را از وضعیت رگهای قلب نشان میدهد. در این مقاله بهزبان ساده توضیح میدهیم که گرفتگی رگ قلب چیست، چه علائمی دارد و آنژیوگرافی چگونه انجام میشود.
گرفتگی رگ قلب چیست؟
رگهای کرونری، سرخرگهای کوچکی هستند که خون و اکسیژن را به عضلهی قلب میرسانند. با گذر زمان، رسوب چربی، کلسترول و پلاک روی دیوارهی این رگها میتواند آنها را تنگ یا مسدود کند. به این وضعیت «بیماری عروق کرونر» یا بهزبان ساده «گرفتگی رگ قلب» گفته میشود.
وقتی این رگها تنگ شوند، خون کافی به قلب نمیرسد و این موضوع میتواند باعث درد قفسهی سینه شود. اگر یک رگ بهطور کامل مسدود شود، بخشی از عضلهی قلب از خونرسانی محروم میماند که همان سکتهی قلبی است.
علائم گرفتگی رگ قلب
علائم بسته به شدت گرفتگی متفاوت است. برخی افراد سالها بدون علامت هستند، اما شایعترین نشانهها عبارتاند از:
- درد یا فشار در قفسهی سینه، بهویژه هنگام فعالیت یا استرس (آنژین)
- تنگی نفس
- خستگی غیرعادی
- دردی که به بازو، شانه، گردن یا فک کشیده میشود
اگر دچار درد شدید و ناگهانی قفسهی سینه، همراه با تعریق سرد، تنگی نفس یا دردی که به بازو و فک میکشد شدید، ممکن است نشانهی سکتهی قلبی باشد. فوراً با اورژانس تماس بگیرید؛ هر دقیقه ارزشمند است.
بیشتر بدانید: درد قفسه سینه وسط
برای بررسی وضعیت رگهای قلب و مشاوره دربارهی نیاز به آنژیوگرافی، با مطب دکتر آرزو خسروی تماس بگیرید یا سؤال خود را در بخش مشاورهی رایگان بپرسید.
⏰ پاسخگویی همه روزه — حتی تعطیلات
آنژیوگرافی چیست و چه زمانی لازم میشود؟
آنژیوگرافی عروق کرونر یک روش تصویربرداری دقیق با اشعهی ایکس است که به پزشک اجازه میدهد جریان خون در رگهای قلب را بهصورت زنده ببیند و محل و میزان دقیق گرفتگی را مشخص کند. این روش، استاندارد طلایی برای تشخیص بیماری عروق کرونر محسوب میشود.
پزشک معمولاً زمانی آنژیوگرافی را توصیه میکند که:
- نتیجهی تست ورزش یا نوار قلب غیرطبیعی باشد
- علائم گرفتگی رگ (مانند درد قفسهی سینه) جدی یا مداوم باشد
- سابقهی سکتهی قلبی وجود داشته باشد
- پیش از برخی جراحیهای قلب، ارزیابی رگها لازم باشد
آنژیوگرافی چگونه انجام میشود؟
این روش معمولاً به این صورت انجام میشود: پس از بیحسی موضعی، پزشک یک لولهی نازک و انعطافپذیر (کاتتر) را از طریق رگ مچ دست یا کشالهی ران وارد میکند و آن را تا رگهای قلب هدایت میکند. سپس یک مادهی حاجب (رنگ مخصوص) تزریق میشود که رگها را در تصویر اشعهی ایکس قابلمشاهده میکند. به این ترتیب پزشک میتواند محل و شدت گرفتگی را بهدقت ببیند.
نکتهی مهم: آنژیوگرافی فقط یک ابزار تشخیص نیست. اگر پزشک در حین آن گرفتگی قابلتوجهی ببیند، گاهی میتواند در همان جلسه آن را با بالون باز کند و استنت (فنر مخصوص) بگذارد. به این کار «آنژیوپلاستی» گفته میشود.
برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد آنژیوپلاستی بر روی مقاله رو به رو کلیک کنید: آنژیوپلاستی عروق کرونری
آیا آنژیوگرافی خطرناک است؟
آنژیوگرافی بهطور کلی یک روش ایمن و رایج است که هر سال برای میلیونها نفر انجام میشود. مانند هر روش پزشکی، عوارض جزئی مانند کبودی یا درد خفیف در محل ورود کاتتر ممکن است رخ دهد، و عوارض جدی نادر هستند. معمولاً بیمار همان روز یا پس از چند ساعت استراحت مرخص میشود.
برای پیشگیری از گرفتگی رگهای قلب، کنترل فشار خون و قند خون، حفظ وزن سالم، ترک دخانیات، تغذیهی سالم و فعالیت بدنی منظم نقش کلیدی دارند. این تغییرات را با مشورت پزشک خود آغاز کنید.
جمعبندی:
گرفتگی رگ قلب در اثر رسوب پلاک و چربی در رگهای کرونری رخ میدهد و میتواند باعث درد قفسهی سینه و در موارد شدید سکتهی قلبی شود. آنژیوگرافی، استاندارد طلایی تشخیص این بیماری است که محل و شدت دقیق گرفتگی را نشان میدهد و در صورت لزوم میتواند به درمان با آنژیوپلاستی و استنت منجر شود. این روش بهطور کلی ایمن است. کنترل عوامل خطر و مراجعهی بهموقع به متخصص قلب، بهترین راه پیشگیری و تشخیص زودهنگام است.
سوالات متداول
آنژیوگرافی قلب چه زمانی لازم است؟
پزشک معمولاً زمانی آنژیوگرافی را توصیه میکند که نتیجهی تست ورزش یا نوار قلب غیرطبیعی باشد، علائم گرفتگی رگ جدی یا مداوم باشد، سابقهی سکتهی قلبی وجود داشته باشد، یا پیش از برخی جراحیهای قلب ارزیابی رگها لازم باشد.
آیا آنژیوگرافی خطرناک است؟
آنژیوگرافی بهطور کلی یک روش ایمن و رایج است. عوارض جزئی مانند کبودی یا درد خفیف در محل ورود کاتتر ممکن است رخ دهد و عوارض جدی نادر هستند. معمولاً بیمار همان روز یا پس از چند ساعت استراحت مرخص میشود.
تفاوت آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی چیست؟
آنژیوگرافی یک روش تشخیصی است که محل و شدت گرفتگی رگ را نشان میدهد. آنژیوپلاستی یک روش درمانی است که در آن گرفتگی با بالون باز شده و استنت گذاشته میشود. گاهی هر دو در یک جلسه انجام میشوند.
مهمترین علائم گرفتگی رگ قلب چیست؟
شایعترین علائم شامل درد یا فشار در قفسهی سینه (بهویژه هنگام فعالیت)، تنگی نفس، خستگی غیرعادی و دردی که به بازو، شانه، گردن یا فک کشیده میشود، است.
دکتر آرزو خسروی متخصص قلب و عروق در تهران و عضو انجمن قلب و عروق ایران، اروپا و آمریکا.
