آیا بزرگ شدن قلب باعث مرگ می‌شود؟ از علائم تا درمان قطعی

تشخیص

تشخیص زود و به موقع بزرگ شدن قلب برای مدیریت کردن و بهبود وضعیت ضروری است. در حین یک آزمایش فیزیکی، ممکن است پزشک شما صدای غیر عادی از قلب یا مایعات درون ریه ها بشنود و در ناحیه شکم، قوزک پا یا ساق پا دچار ورم باشید.

آزمایش های پیشرفته جهت تشخیص دقیق مشکل افراد، تعیین روش درمانی و همچنین نظارت بر وضعیت فرد شامل موارد زیر می شوند:

• آزمایش خون

آزمایش های خونی سطح چربی، کلسترول، قند و پروتئین در خون را بررسی می کند تا در صورت وجود مشکلات قلبی پزشک متوجه این موارد شود.

• کاتتریزاسیون قلبی

یک لوله باریک، دراز و انعطاف پذیر از طریق رگ های خونی دست یا کشاله ران به سمت قلب فرد هدایت می شود. سپس مواد خاصی وارد بدن می شوند تا بتوان به خوبی تصویری از قلب را در اختیار داشت و نواحی انسداد قلب را مشاهده کرد. یک تکه کوچک از بافت قلب نیز ممکن است به عنوان نمونه گرفته شود تا در آزمایشگاه مورد ارزیابی قرار بگیرد.

• عکس قفسه سینه

این مورد نیز یک آزمایش رایج برای بررسی وضعیت ریه ها، قلب و آئورت است.

• آزمایش سی تی اسکن

این آزمایش غیر تهاجمی می تواند وضعیت شریان های خونی درون شکم، لگن و پا را نشان دهد. این آزمایش برای کسانی که در بدن خود استنت یا ضربان سازهای قلب دارند کاربردی است.

• اکوکاردیوگرافی

این آزمایش مثل سونوگرافی از امواج صوتی برای گرفتن تصاویری از حفره ها و دریچه های قلب استفاده می کند. برای آشنایی با نحوه انجام اکو قلب در مطب کلیک کنید.

• نوار قلب 

این آزمایش می تواند وضعیت الکتریکی قلب را بررسی کرده و وجود قلب بزرگ شده در بدن را تشخیص دهد. همچین می توان از آسیب دیدگی یا فشار زیاد روی قلب مطلع شد. جریان های الکتریکی قلب با کمک ۱۲ تا ۱۵ الکترود تشخیص داده می شوند. این الکترود ها با کمک چسب به دست ها، پاها و قفسه سینه متصل می شوند.

• آزمایش ام آر آی

یک آهنربای بزرگ، امواج رادیویی و یک رایانه برای تولید تصاویری از قلب و رگ های خونی مورد استفاده قرار می گیرند.

• تست ورزش

این آزمایش در حالی که فرد ورزش می کند انجام می شود. اگر فرد نتواند ورزش کند، از دارو هایی استفاده می شود تا ضربان قلب بالا برود. این آزمایش در کنار نوار قلب استفاده می شود و می تواند تغییرات ضربان قلب، ریتم یا فعالیت الکتریکی را به همراه فشار خون نشان دهد. ورزش باعث می شود قلب با شدت بیشتری کار کند و سریع بتپد و در همین حال آزمایش های قلبی انجام می شوند. برای آشنایی با نحوه انجام تست ورزش در مطب کلیک کنید.

جهت رفاه حال مراجعین محترم آزمایش های تشخیصی بزرگ شدن قلب، ( اکوکاردیوگرافی، نوار قلب و تست ورزش ) در مطب دکتر آرزو خسروی انجام می شود.

نقش اکوکاردیوگرافی در تشخیص خطرناک بودن بزرگی قلب

وقتی در عکس قفسه سینه بزرگی قلب دیده می‌شود، اولین قدم بعدی انجام اکوکاردیوگرافی (اکوی قلب) است. اکو اطلاعاتی می‌دهد که هیچ آزمایش دیگری نمی‌تواند بدهد:

قدرت پمپاژ قلب (EF) — مهم‌ترین عدد. اگر EF نرمال باشد (بالای ۵۰ درصد)، حتی با قلب بزرگ، وضعیت اغلب قابل کنترل است. اگر زیر ۳۵ درصد باشد، داروهای خاص و شاید دستگاه‌های کمکی لازم است.

نوع بزرگی — اکو مشخص می‌کند آیا دیواره‌ی قلب نازک و کشیده شده (اتساعی) یا ضخیم شده (هیپرتروفیک). نوع اتساعی معمولاً خطرناک‌تر است چون قلب ضعیف‌تر پمپ می‌کند.

وضعیت دریچه‌ها — بزرگ شدن قلب می‌تواند دریچه‌ها را از جای خود کشیده و نشت (نارسایی دریچه‌ای) ایجاد کند. اکو شدت این نشت را مشخص می‌کند.

فشار ریوی — در بزرگی قلب پیشرفته، فشار خون ریوی بالا می‌رود. اکو این فشار را تخمین می‌زند و نشان می‌دهد آیا ریه‌ها هم درگیر شده‌اند.

علل بزرگ شدن قلب

شکل قلب بزرگ شده می تواند با هر شرایطی که فشار کار قلب را بیشتر کند ایجاد شود، به خصوص بیماری های قلبی. قلب بزرگ شده می تواند در اثر فاکتور های مختلفی به وجود بیاید که از جمله آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• شریان های مسدود شده از قلب (بیماری های قلبی عروقی، شریان کاروتید)
• بیماری عضله قلب
• فشار خون بالا
• کلسترول بالا
• فشار خون بالا در شریان های متصل به قلب و ریه ها (فشار خون بالای ریوی)
• تنباکو، الکل و یا کوکائین

خطرات بزرگ شدن قلب

برخی از فاکتوها موجب می شوند که ریسک بزرگ شدن قلب افزایش یابد که عبارتند از:

• کم خونی

کمبود گلبول های قرمز که اکسیژن را به خون منتقل می کنند می تواند باعث ضربان قلب سریعتر و بزرگ شدن قلب شود.

• بیماری مادرزادی قلب

افراد ممکن است با قلبی متولد شوند که ساختاری غیرطبیعی داشته و باعث بزرگ شدن قلب شود.

• بیماری بافت همبند

شرایطی مانند سندرم مارفان می تواند به بزرگ شدن قلب منجر شود.

• آهن بیش از حد در بدن

وقتی آهن متابولیزه نشود، می تواند در قلب جمع شده و بطن چپ را بزرگ کند.

• سابقه خانوادگی

اگر والدین یا خواهر و برادر بیماری بزرگی قلب داشته باشند، خطر ابتلا به این بیماری افزایش می یابد.

• مایعات در اطراف قلب

مایعات می توانند در اطراف قلب جمع شده و باعث پمپاژ بیشتر قلب شوند که باعث بزرگ شدن آن می شود.

• حمله قلبی

حمله قلبی می تواند منجر به بزرگ شدن قلب شود.

• بیماری دریچه قلب

بزرگ شدن قلب ممکن است زمانی اتفاق بیفتد که دریچه های قلب تحت تأثیر تب روماتیسمی، نقص مادرزادی، عفونت ها، داروها یا پرتو درمانی قرار بگیرند.

• بیماری های نادر

برخی شرایط خاص از جمله آمیلوئیدوز، می توانند منجر به تجمع پروتئین شوند و قلب را بزرگ می کنند.

• اختلالات تیروئید

تیروئید پرکار (پرکاری تیروئید) یا کم کار (کم کاری تیروئید) می تواند باعث بزرگ شدن قلب شود.

جلوگیری از بزرگ شدن قلب

با این که برخی فاکتور های ریسکی نظیر وراثت و عفونت را نمی توان کنترل کرد، راه هایی جهت جلوگیری از تشدید وضعیت بزرگی قلب وجود دارند:

# سلامت مناسب قلب: حواستان به رژیم غذایی خود باشد، نمک کمتری مصرف کنید، ورزش کنید و از مصرف الکل و تنباکو اجتناب کنید.

# فشار خون خود را به شکل منظم چک کنید: کنترل کردن سطح فشار خون به بهبود بیماری قلبی شما کمک می کند.

# هر شب ۸ ساعت خواب داشته باشید: استراحت کافی برای بهتر بودن سلامت قلب ضروری است.

# دارو های خود را طبق دستور پزشک مصرف کنید: اگر مشکل فشار خون بالا، کلسترول بالا یا دیابت دارید حتما داروهای خود را به شکل منظم مصرف کنید.

درمان قلب بزرگ شده

درمان این مشکل به علت بروز آن بستگی دارد. ممکن است به یک پروسه درمانی یا عمل جراحی نیاز باشد تا بتوان بزرگ شدن قلب را درمان کرد. البته فقط زمانی که داروها و تغییرات در سبک زندگی نتوانند مشکل شما را حل کنند. مصرف دارو می تواند به درمان علائم یا علت بروز مشکل کمک کند. مواردی همچون کاهش فشار خون، جلوگیری از ایجاد لخته های خونی، کاهش ریسک حمله قلبی یا سکته و افزایش قدرت و بهینه کار کردن انقباضات قلب از جمله ویژگی داروها هستند.

ممکن است پزشک شما انجام یک پروسه درمانی خاص یا عمل جراحی را پیشنهاد کند که از جمله این موارد می توان به موارد زیر اشاره کرد:

-پیوند عروق کرونر (CABG):

این جراحی جریان خون را بهبود می بخشد، درد قفسه سینه را متوقف کرده و از حمله قلبی توسط پیوند عروق یا رگ های گرفته شده از سایر قسمت های بدن شما جلوگیری می کند تا عروق کرونر تنگ شده را دور بزند.

-جراحی دستگاه کمک بطنی (VAD):

این دستگاه را می توان به منظور کمک به پمپاژ ضعیف قلب در بدن قرار داد.

-جراحی دریچه قلب:

جراحی دریچه قلب ممکن است برای ترمیم مشکلی در دریچه یا جایگزینی آن با دریچه مصنوعی یا دریچه بافتی از گاو، خوک یا انسان انجام شود.

-پیوند قلب:

اگر علائم شما قابل کنترل نباشد، این جراحی آخرین گزینه است.

مراقبت های پس از عمل جراحی بزرگ شدن قلب

قبل از ترک بیمارستان، پزشک یا پرستار شما یک برنامه ریزی را انجام می دهد که شامل برخی آزمایش ها و جلسات معاینه می شود.

اجرای دقیق و به موقع این برنامه و همچنین داشتن سبک زندگی سالم از جمله موارد مهم جهت کاهش ریسک مسدود شدن شریان های بیشتر هستند.

• رژیم غذایی با چربی، کلسترول و نمک پایین
• ورزش روزانه
• اجتناب از مصرف تنباکو و کوکائین
• محدود کردن مصرف الکل
• کاهش استرس
• استفاده از دارو به شکل روزانه برای مشکل فشار خون بالا و دیگر مشکلات

عوارض جانبی بزرگ شدن قلب

اگر قلب بزرگ شده در افراد تشخیص داده نشده و به موقع درمان نشود ممکن است مشکلاتی رخ دهند که از جمله آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

لخته های خونی

لخته های خونی ممکن است قلب را تضعیف کنند و بر روی توانایی آن برای پمپاژ خون کافی به بدن تاثیر منفی بگذارند. اگر لخته خونی از جای خود جدا شود ممکن است به هر ناحیه از بدن رفته و رگ خونی در آنجا را مسدود کند.

ایست قلبی و مرگ ناگهانی، سکته قلبی یا آمبولی ریوی

اگر یک لخته خونی از جای خود جدا شود ممکن است منجر به بروز حمله قلبی، سکته یا آمبولی ریوی شود.

نارسایی قلبی

با بزرگ شدن بطن های سمت چپ قلب، ریسک نارسایی قلبی افزایش پیدا می کند. با وقوع نارسایی قلبی، بطن ها در قلب کشیده می شوند و نمی توانند خون کافی را به بخش های مختلف بدن پمپاژ کنند.

سوفل قلب

خون ممکن است دوباره به سمت دریچه میترال و دریچه های تریکوسپید برگردد. این شرایط زمانی رخ می دهد که دریچه ها به خوبی بسته نشوند و در نتیجه صدای خاصی در قلب ایجاد می شود. با این که ممکن است این موضوع آسیبی به فرد نرساند، یک پزشک باید حتما وضعیت قلب بزرگ شده را به شکل منظم بررسی کند.