عوارض تری گلیسیرید بالای 200 چیست؟ این عدد می تواند زنگ خطری برای سلامت قلب، کبد و سیستم متابولیک باشد. بی توجهی به این عدد ممکن است خطر حمله قلبی، سکته و بیماری های مزمن دیگر را افزایش دهد. در این مقاله با عوارض جدی و درمان گیاهی و دارویی تری گلیسرید آشنا خواهید شد.
عوارض تری گلیسیرید بالای 200
زمانی که تری گلیسیرید بالای 200 میلیگرم در دسیلیتر قرار میگیرد، زنگ خطر برای سلامتی شما به صدا در میآید. در این محدوده (200 تا 499)، خطر اصلی متوجه سیستم قلبی-عروقی است.
-افزایش ریسک بیماری عروق کرونر (CAD): بالا بودن TG به تسریع فرآیند آترواسکلروز (تجمع پلاکهای چربی در دیواره شریانها) کمک میکند.
-سندروم متابولیک: اغلب با مقاومت به انسولین، چاقی شکمی، فشار خون بالا و کاهش HDL (کلسترول خوب) همراه است که همگی ریسک بیماری قلبی و دیابت نوع 2 را به شدت افزایش میدهند.
-ریسک سکته مغزی و حمله قلبی: در نتیجه تنگ شدن و سخت شدن عروق، احتمال بروز حوادث جدی مانند سکته مغزی و حمله قلبی بالا میرود.
تری گلیسیرید بالای 800
سطح تری گلیسیرید بالای 500 و به ویژه بالای 800 میلیگرم در دسیلیتر، یک وضعیت اورژانسی تلقی میشود. در این محدوده، خطر اصلی تبدیل از بیماریهای مزمن قلبی به یک عارضه حاد و تهدیدکننده زندگی به نام پانکراتیت حاد (التهاب شدید لوزالمعده) است.
-پانکراتیت حاد: لوزالمعده (پانکراس) عضوی است که آنزیمهای گوارشی و انسولین تولید میکند. هنگامی که سطح TG بسیار بالاست، میتواند به سلولهای لوزالمعده آسیب رسانده و باعث فعال شدن آنزیمها درون خود لوزالمعده شود. این وضعیت منجر به خود-گوارشی (آسیب دیدن لوزالمعده توسط آنزیمهای خودش)، درد وحشتناک، نیاز به بستری فوری و حتی مرگ میشود.
Triglycerides (تری گلیسیرید) چیست؟
تری گلیسیرید یا TG، نوعی از چربی (لیپید) است که مهمترین منبع ذخیره انرژی در بدن ما محسوب میشود. زمانی که شما غذا میخورید، بدن کالریهای اضافی را که بلافاصله به انرژی نیاز ندارند، به تری گلیسیرید تبدیل کرده و در سلولهای چربی ذخیره میکند. در واقع، این ماده به منزله “سوخت اضافی” بدن عمل میکند که در فواصل بین وعدههای غذایی، هورمونها آن را برای تأمین انرژی مورد نیاز آزاد میکنند.
اگر به طور مداوم کالری بیشتری از آنچه که میسوزانید مصرف کنید (به خصوص کربوهیدراتها و قندهای ساده)، سطح تری گلیسیرید خون به شکل خطرناکی افزایش مییابد. بالا بودن تری گلیسیرید خون (هایپرتریگلیسیریدمی) معمولاً نشانه سبک زندگی ناسالم، چاقی یا وجود بیماریهای زمینهای مانند دیابت یا سندروم متابولیک است و به طور مستقیم با افزایش خطر بیماریهای قلبی-عروقی و پانکراتیت در ارتباط است.
علائم تری گلیسیرید بالا
متأسفانه، در اغلب موارد، بالا بودن تری گلیسیرید به تنهایی هیچ علامت خاص و واضحی ندارد و به همین دلیل به آن “خطر خاموش” میگویند. این وضعیت معمولاً تنها از طریق آزمایش خون (پنل لیپید) کشف میشود. با این حال، در سطوح بسیار بالا (معمولاً بالای 500 میلیگرم در دسیلیتر) یا در صورت بروز عوارض، ممکن است علائمی مشاهده شود:
-پانکراتیت حاد: این خطرناکترین علامت سطح بسیار بالای TG است که با درد شدید و ناگهانی در شکم (که اغلب به پشت منتشر میشود)، حالت تهوع، استفراغ و تب خود را نشان میدهد.
-زانتوما (Xanthomas): در موارد نادری که بالا بودن TG جنبه ژنتیکی دارد، ممکن است تودههای چربی زرد یا نارنجی رنگی به نام زانتوما زیر پوست (مخصوصاً در اطراف پلکها، آرنج، مچ دست و پا) تشکیل شوند.
-ضایعات زیر زبان (نادر): اگرچه ارتباط مستقیمی بین تری گلیسیرید بالا و ضایعات شایع زیر زبان مانند کیستهای موکوسی وجود ندارد، اما اختلالات شدید متابولیک و گردش خون ناشی از چربی خون بالا (کلسترول و TG) میتواند به طور غیرمستقیم بر سلامت عروق کوچک دهان تأثیر بگذارد. با این حال، هرگونه ضایعه زیر زبان باید توسط متخصص دهان و دندان بررسی شود.
علائم مبهم: احساس سنگینی، خستگی، خوابآلودگی، یا سوزش و درد کف پا که به طور سنتی به عنوان علائم چربی خون (که شامل کلسترول هم میشود) شناخته میشوند.
آزمایش TG چیست؟
آزمایش TG (تری گلیسیرید) بخشی از یک آزمایش جامعتر به نام پنل لیپید (Lipid Panel) یا پروفایل چربی خون است. این تست، میزان چربیهای مهم در جریان خون شما، شامل تری گلیسیرید، کلسترول تام، HDL (کلسترول خوب) و LDL (کلسترول بد) را اندازهگیری میکند.
شرایط انجام آزمایش: برای داشتن نتایج دقیق، اغلب توصیه میشود که فرد به مدت 9 تا 12 ساعت قبل از نمونهگیری، ناشتا باشد (فقط نوشیدن آب مجاز است). زیرا تری گلیسیرید بلافاصله پس از مصرف غذا، به طور موقت بالا میرود.
سطح نرمال آزمایش Triglycerides
استانداردهای پذیرفته شده برای تفسیر سطح تری گلیسیرید در آزمایش خون (بر حسب میلیگرم در دسیلیتر یا mg/dL) به شرح زیر است:
| سطح تری گلیسیرید (mg/dL) | وضعیت | ریسک سلامتی |
| کمتر از 150 | نرمال (مطلوب) | کمترین ریسک |
| 150 تا 199 | مرزی بالا | افزایش خفیف ریسک قلبی |
| 200 تا 499 | بالا | ریسک قابل توجه برای قلب و عروق |
| 500 و بالاتر | بسیار بالا | ریسک شدید پانکراتیت حاد و بیماری قلبی |
بر اساس توصیههای انجمن قلب آمریکا (AHA)، داشتن تری گلیسیرید 150 mg/dL یا بالاتر، یک عامل خطر برای ابتلا به تصلب شرایین (سخت شدن عروق) و بیماریهای قلبی-عروقی تلقی میشود. (منبع: https://www.heart.org)
بهترین قرص برای کاهش تری گلیسیرید
بهترین داروی کاهش تری گلیسیرید و قاتل تری گلیسرید، بستگی به سطح TG، وجود سایر بیماریها (مانند کلسترول بالا یا دیابت) و ریسک کلی قلبی-عروقی بیمار دارد.
-فیبراتها (Fibrates): مانند جمفیبروزیل و فنوفیبرات. این داروها معمولاً اولین خط درمانی برای سطوح TG بالا (بیش از 500) هستند، زیرا در کاهش سریع TG و جلوگیری از پانکراتیت بسیار مؤثرند.
-روغن ماهی با دوز تجویزی (Omega-3 Fatty Acids): فرمهای تجویزی EPA و DHA (مانند ایکوزاپنت اتیل) میتوانند به کاهش قابل توجهی در TG کمک کنند. این داروها برای افراد دارای TG بالای 500 و همچنین برای کسانی که ریسک قلبی بالا دارند و TG آنها بالای 150 است، تجویز میشود.
-استاتینها (Statins): مانند آتورواستاتین و رزوواستاتین. استاتینها در درجه اول برای کاهش کلسترول LDL استفاده میشوند، اما در کاهش TG نیز نقش دارند، به خصوص اگر بیمار هم کلسترول و هم TG بالا داشته باشد.
درمان تری گلیسیرید بالای 200
در این محدوده، تمرکز اصلی بر تغییرات جدی در سبک زندگی است.
-رژیم غذایی: کاهش شدید مصرف قندهای ساده، کربوهیدراتهای تصفیه شده و الکل.
-کاهش وزن: کاهش 5 تا 10 درصد وزن بدن میتواند TG را به طرز چشمگیری کاهش دهد.
-فعالیت بدنی: حداقل 150 دقیقه ورزش هوازی در هفته.
-درمان دارویی: اگر پس از 3 تا 6 ماه تغییرات سبک زندگی، TG همچنان بالا بود، پزشک ممکن است استاتینها (اگر کلسترول بالا باشد) یا امگا 3 تجویزی را شروع کند.
درمان گیاهی تریگلیسیرید بالای ۲۰۰
اگر میزان تری گلیسیرید خون شما به بالای ۲۰۰ میلیگرم بر دسیلیتر رسیده است، این عدد در محدوده بالا طبقهبندی میشود و نشاندهنده نیاز به اقدام فوری برای کنترل آن است. در این شرایط، داروهای گیاهی و مکملهای طبیعی میتوانند در کنار درمانهای دارویی که پزشک تجویز میکند، به عنوان یک عامل کمکی قدرتمند عمل کنند.
-شوید (Dill) و تخم گشنیز (Coriander Seeds):
شوید یک چربیسوز قوی است و مصرف روزانه دمنوش آن میتواند به کاهش محسوس TG کمک کند. تخم گشنیز نیز حاوی اسیدهای فنولیک و فلاونوئیدها است که در کاهش چربی خون مؤثرند.
-نحوه مصرف: میتوانید تخم شوید یا تخم گشنیز را دم کرده و روزانه میل کنید یا از عرق شوید استفاده نمایید.
-سیر (Garlic):
سیر خام، به خصوص با شکم خالی، یکی از شناختهشدهترین درمانهای خانگی برای تنظیم چربی خون است. ترکیبات گوگردی موجود در سیر به بهبود کلی سلامت قلب و عروق کمک میکند و میتواند سطح TG و LDL (کلسترول بد) را کاهش دهد.
-چای سبز و چای ترش:
این دمنوشها سرشار از آنتیاکسیدانها و پلیفنولها هستند که به افزایش چربیسوزی بدن و جلوگیری از اکسیداسیون کلسترول کمک میکنند. چای سبز از طریق فعال کردن هورمونهای مؤثر در چربیسوزی، به طور مستقیم بر کاهش تری گلیسیرید تأثیر میگذارد.
-عرقیات سنتی (کاسنی و شاتره):
این عرقیات به دلیل خاصیت پاکسازی کبد و کمک به دفع سموم و چربیهای اضافه، به طور سنتی برای کنترل چربی خون و بهبود عملکرد کبد توصیه میشوند.
-سماق:
سماق حاوی آنتیاکسیدانهای قوی است که مصرف آن همراه با غذاها (به خصوص غذاهای چرب) به کاهش کلسترول و تری گلیسیرید کمک میکند.
مکملهای طبیعی و رژیمی
در کنار گیاهان خام و دمنوشها، برخی مکملهای گیاهی و غذایی تأثیر قابل توجهی در کاهش تری گلیسیرید بالای ۲۰۰ دارند:
| مکمل یا ماده غذایی | نحوه تأثیرگذاری بر تری گلیسیرید |
| روغنهای حاوی امگا ۳ | اسیدهای چرب امگا ۳ (مانند ALA، EPA، و DHA) که در ماهیهای چرب، گردو، و دانه کتان وجود دارند، به طور مستقیم به کاهش شدید تری گلیسیرید کمک میکنند. |
| جو دوسر (Oatmeal) | سرشار از فیبر محلول است که به کاهش جذب چربی در روده و کاهش سطح TG در خون کمک شایانی میکند. |
| سرکه سیب و عسل | مخلوط کردن یک قاشق چایخوری سرکه سیب طبیعی با آب و مقدار کمی عسل و مصرف آن دو بار در روز، یک روش سنتی رایج برای کاهش چربیها است. |
| عصاره خوراکی چای ترش | مکملهای کنسانتره این گیاه میتوانند به شکل مؤثرتری به تنظیم سطح چربی خون کمک کنند. |
پزشک متخصص چربی خون بالا
با توجه به ارتباط مستقیم تری گلیسیرید بالا با ریسکهای قلبی و عروقی، مشورت با یک متخصص قلب و عروق میتواند بهترین مسیر درمانی و پیشگیری را مشخص کند. متخصص قلب و عروق با تمرکز بر تصویربرداری قلبی (اکو) و بیماریهای عروق، بهترین فرد برای ارزیابی دقیق ریسکهای قلبی ناشی از چربی خون بالا و تنظیم دقیق برنامه درمانی شما هستند.
