آدرس مطب دکتر آرزو خسروی: تهران، خیابان ولیعصر، جنوب به شمال، نرسیده به توانیر، بن بست بخشندگان، ساختمان مدیکو + سنتر، طبقه ۷، واحد ۷۰۱.

درباره دکتر

دکتر آرزو خسروی – متخصص قلب و عروق، فلوشیپ اکو کاردیوگرافی
عضو هیئت علمی و دانشیار دانشگاه
رئیس بخش اکوکاردیوگرافی بیمارستان بقیه الله اعظم
عضو انجمن قلب و عروق ایران
عضو انجمن اکو کاردیوگرافی ایران
عضو انجمن قلب اروپا (ESC)
عضو انجمن اکوکاردیوگرافی و تصویربرداری اروپا (EACVI)
عضو انجمن اکو کاردیوگرافی آمریکا (ASE)
عضو شورای پژوهشی مرکز تحقیقات اترواسکلروز

سرگیجه ناگهانی

فهرست مطالب

سرگیجه های خطرناک در اثر فشار خون بالا

گیجی یا سرگیجه، همان احساس غش، ضعف، ناپایداری و کسالت می باشد که سبب احساس کاذب چرخش فرد یا موارد اطراف فرد می شود. این حالت گاهی به صورت مکرر اتفاق می افتند. سرگیجه های خطرناک علائمی دارند که در ادامه به آنها اشاره می کنیم.

گیجی های مکرر یا مداوم می توانند به طور قابل توجهی بر زندگی فرد تاثیرگذار باشند. با این حال، سرگیجه های خطرناک و ناگهانی گاهی نشانه یک مشکل تهدید کننده زندگی می باشد. درمان گیجی به علت آن و علائم فرد بستگی دارد. این درمان معمولا موثر است اما مشکل می تواند دوباره بازگردد.

علائم سرگیجه های خطرناک

افرادی که گیجی را تجربه می کنند ممکن است طیفی از احساسات از جمله موارد زیر را توصیف کنند:

  • احساس کاذب حرکت یا چرخش (سر گیجه)
  • احساس سبکی در سر یا غش کردن
  • ناپایداری یا از دست دادن تعادل
  • احساس شناور بودن، کسالت یا سنگینی سر

این احساسات می تواند به وسیله راه رفتن، ایستادن یا حرکت دادن سر شروع شده یا بدتر شوند. گیجی می تواند با حالت تهوع همراه بوده و یا به حدی شدید و ناگهانی باشد که فرد به نشستن یا دراز کشیدن نیاز پیدا کند. دفعات بروز گیجی می توانند از چندین ثانیه تا چندین روز طول کشیده و همچنین عود کنند.

بروز سرگیجه و بیماری قلبی

 شاید تا به حال به این فکر کرده باشید که چه سرگیجه ای خطرناک است و باید برای آن به دکتر رفت. به طور کلی در صورت تجربه کردن هر گونه سر گیجه یا گیجی مکرر، شدید، مداوم یا بی دلیل باید به پزشک مراجعه شود.

در صورتی که فرد به تازگی گیجی شدید یا سر گیجه به همراه هر کدام از موارد زیر را تجربه کند باید مراقبت اورژانسی پزشکی دریافت نماید:

  • سر درد شدید و ناگهانی
  • درد در قفسه سینه
  • سختی در تنفس
  • بی حسی یا فلج بازو ها یا پا ها
  • غش کردن
  • دو بینی
  • ضربان قلب نا منظم یا سریع
  • گیجی یا حرف زدن به صورت منقطع و بریده
  • تلو تلو خوردن یا مشکل در راه رفتن
  • استفراغ مداوم
  • تشنج
  • بروز یک تغییر ناگهانی در شنوایی
  • ضعف یا بی حسی صورت

اکو-مطب

علت سرگیجه

علت سرگیجه و سنگینی سر و گیجی عوامل احتمالی بسیاری دارد که از جمله آن ها می توان به اختلال گوش درونی، بیماری حرکت و تاثیرات دارویی اشاره کرد. گاهی اوقات این وضعیت به وسیله یک بیماری زمینه ای مانند گردش خون ضعیف، عفونت یا آسیب به وجود می آید.

سرگیجه نشانه چیست؟

نحوه احساس گیجی در فرد و محرک های آغاز کننده آن نشانه هایی از عوامل احتمالی می باشند. علاوه بر آن، مدت پایداری گیجی و هر علامت دیگری نیز می تواند به یافتن علت سرگیجه مداوم  کمک کنند.

مشکلات گوش درونی که سبب سر گیجه می شوند

احساس تعادل به ترکیبی از ورودی های اجزای مختلف سیستم احساسی فرد بستگی دارد. این موارد عبارتند از:

  • چشم ها: در تعیین موقعیت بدن در فضا و چگونگی حرکت آن مفید هستند.
  • اعصاب حسی: پیام هایی را در ارتباط با موقعیت ها و حرکات بدن به مغز ارسال می کنند.
  • گوش درونی: حسگر هایی را در خود جای داده که به شناسایی جاذبه و حرکات عقب – جلو کمک می کنند.

نشانه های سرگیجه

سر گیجه احساسی کاذب از چرخش یا حرکت موارد اطراف فرد است. در اختلالات گوش درونی، مغز پیام هایی از گوش درونی دریافت می کند که با پیام های دریافتی از چشم ها و اعصاب حسی همخوانی ندارند. سر گیجه نتیجه تلاش مغز برای سازمان دهی به این ناهمخوانی اطلاعات است.

سر گیجه وضعیتی حمله ‌ای خوش‌ خیم (BPPV):

این وضعیت می تواند سبب احساسی شدید، مختصر و کاذب از چرخش یا حرکت کردن در فرد شود. حملات این سر گیجه به وسیله تغییری سریع در حرکت سر آغاز می شوند. از جمله این تغییرات سریع می توان به هنگام غلط زدن در تخت خواب، نشستن یا ضربه به سر اشاره کرد. سر گیجه وضعیتی حمله ‌ای خوش‌ خیم رایج ترین علت سر گیجه می باشد.

عفونت:

یک عفونت ویروسی عصب دهلیزی (وستیبولار) به نام نوریت وستیبولار می تواند سبب ایجاد سر گیجه شدید و مداوم شود. در صورتی که فرد از دست دادن ناگهانی شنوایی را نیز تجربه کند امکان دارد به لابیرینیت مبتلا باشد.

بیماری منییر:

این بیماری شامل تجمع بیش از حد مایعات در گوش درونی می باشد. این بیماری به وسیله حملات ناگهانی سر گیجه ای شناخته می شود که می توانند تا چند ساعت ادامه داشته باشند. همچنین، امکان دارد فرد فقدان نوسانی شنوایی، زنگ زدن گوش یا احساس پری آن را تجربه کند.

میگرن:

افراد مبتلا به میگرن حتی در صورت نداشتن سر درد شدید می توانند به حملاتی از سر گیجه یا دیگر انواع گیجی دچار شوند. چنین حملات سر گیجه ای می تواند از چند دقیقه تا چند ساعت به طول انجامیده و علاوه بر سر درد با حساسیت به نور و صدا نیز همراه باشند.

خون دماغ و سرگیجه:

اگر شما خون دماغ شوید و خون زیادی از دست دهید در اثر خون دماغ شدن دچار سرگیجه می شوید.

مشکلات گردش خون که سبب سرگیجه های خطرناک می شوند

در صورتی که قلب خون کافی به مغز پمپاژ نکند امکان دارد فرد احساس گیجی، غش یا عدم تعادل داشته باشد. عوامل آن نیز شامل موارد زیر می شوند:

فشار خون پایین:

افت شدید فشار خون سیستولیک (عدد بزرگ تر در خواندن فشار خون) می تواند به احساس خفیف سبکی در سر یا احساس غش کردن منجر شود. این وضعیت می تواند پس از برخاستن یا ایستادن سریع بروز دهد. چنین وضعیتی افت فشار خون وضعیتی (اورتواستاتیک) نامیده می شود.

گردش خون ضعیف:

بیماری هایی مانند کاردیومیوپاتی حمله قلبی، آریتمی قلبی و حملات ایسکمیک گذرای قلب می توانند سبب ایجاد گیجی شوند. علاوه بر آن، کاهش حجم خون می تواند سبب رسیدن جریان ناکافی از خون به مغز یا گوش درونی شود.

علائم کاردیومیوپاتی

سایر علت سرگیجه ناگهانی شدید

بیماری های عصبی: برخی اختلالات عصبی همچون بیماری پارکینسون یا ام اس می توانند به کاهش پیشرونده تعادل منجر شوند.

دارو ها: گیجی می تواند یک عارضه جانبی از برخی دارو ها باشد. از جمله این دارو ها می توان به دارو های ضد تشنج، ضد افسردگی، آرام بخش ها و مسکن ها اشاره کرد. مخصوصا، دارو های کاهنده فشار خون در صورتی که فشار خون را بیش از حد کاهش دهند، می تواند سبب احساس غش در فرد گردند.

اختلالات اضطرابی: برخی اختلالات اضطرابی می توانند سبب احساس سبکی سر یا کسالتی شوند که اغلب تحت عنوان گیجی توصیف می شود. این اختلالات شامل حملات ترس، ترس از ترک خانه یا ترس از قرار گرفتن در فضا های باز و بزرگ می شوند.

سطوح پایین آهن (آنمی): در صورت ابتلای فرد به آنمی، دیگر علائم و نشانه هایی که می توانند به همراه گیجی رخ دهند شامل خستگی، ضعف و رنگ پریدگی می باشند.

قند خون پایین (هیپوگلایسمی): این وضعیت معمولا در افراد مبتلا به دیابتی رخ می دهد که انسولین مصرف می کنند. گیجی (احساس سبکی سر) می تواند همراه با تعریق و اضطراب بروز دهد.

افزایش بیش از حد دما و کاهش آب بدن: در صورتی که فرد در آب و هوای گرم فعالیت کرده و مایعات کافی مصرف نکند، امکان دارد به احساس گیجی ناشی از افزایش بیش از حد دما و کاهش آب بدن دچار شود. این مورد هنگامی درستی بیشتری می یابد که فرد دارو های قلبی مشخصی را مصرف کند.

❇علت سرگیجه و حالت تهوع ناگهانی

سرگیجه و حالت تهوع اغلب با هم ظاهر می شوند. آنها علائم معمول چندین بیماری از جمله سردردهای میگرنی، ناراحتی های معده و سایر عفونت ها هستند. به ندرت، آنها می توانند علائم بیماری های جدی تر مانند تومور مغزی باشند. بسیاری از عوامل یا شرایط مختلف ممکن است باعث حالت تهوع و سرگیجه شود. این عوامل عبارتند از:

  • سردرد
  • دریازدگی
  • مصرف مواد مخدر
  • نوشیدن مشروبات الکلی
  • بیماری های معده
  • کمبود آب بدن
  • بارداری
  • مسمومیت با مونوکسید کربن
  • و …

جلوگیری از ایجاد سرگیجه و حالت تهوع

همیشه نمی توان از حالت تهوع و سرگیجه جلوگیری کرد. اما با رعایت نکات زیر می توانید در برخی موارد جلوی سرگیجه ناگهانی و حالت تهوع را بگیرید:

  • شستن مکرر دستها، خصوصاً در تماس نزدیک با دیگران یا بعد از حضور در کنار فردی که بیمار است.
  • پرهیز از کار یا بیرون رفتن در هنگام بیماری
  • نوشیدن مقدار زیادی آب برای هیدراته ماندن

عوامل تشدید سرگیجه

عواملی که می توانند خطر ابتلا به گیجی را افزایش دهند شامل موارد زیر هستند:

سن: افراد بالغ مسن تر با احتمال بیشتری به بیماری هایی مبتلا  شده که سبب گیجی و مخصوصا عدم تعادل می شوند. علاوه بر آن، این افراد به احتمال بیشتری دارو هایی مصرف می کنند که سبب ایجاد گیجی می شود.

سابقه حمله گیجی: در صورت تجربه گیجی در گذشته، احتمال ابتلا به آن در آینده بیشتر می باشد.

عوارض سرگیجه های خطرناک

گیجی می تواند خطر سقوط کردن و آسیب زدن به خود را افزایش دهد. تجربه کردن گیجی در حین رانندگی یا کار با ماشین آلات سنگین می تواند احتمال بروز یک حادثه را افزایش دهد. همچنین در صورت عدم درمان یک بیماری ایجاد کننده گیجی، امکان تجربه عوارض بلند مدت ناشی از آن وجود دارد.


دکتر آرزو خسروی متخصص قلب و عروق و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی.‍‌‍‍‌‍‌‌‌‌‌
جهت مراجعه حضوری به مطب با شماره ۰۲۱۲۲۸۹۴۰۸۶ تماس بگیرید.