اکو قلب یکی از مهم ترین روش های غیر تهاجمی برای بررسی عملکرد و ساختار قلب است. در گزارش اکو معمولاً مجموعه ای از اعداد و اصطلاحات تخصصی دیده می شود که هرکدام بخش خاصی از عملکرد قلب را توصیف می کنند. در میان این اصطلاحات، PAP، LVEDD، LVEF و Mild PI از شاخص های کلیدی محسوب می شوند و دانستن معنی آن ها کمک میکند تا نتیجه اکو بهتر درک شود.
بهترین دکتر برای بررسی اکو قلب شما فلوشیپ اکوکاردیوگرافی است. فلوشیپ اکوکاردیوگرافی، یک دوره آموزشی فوق تخصصی و پیشرفته است که متخصصان قلب و عروق پس از اتمام دوره رزیدنتی خود، برای کسب مهارت در بالاترین سطح تصویربرداری قلبی آن را طی میکنند. پزشکی که این دوره را با موفقیت به پایان میرساند، به عنوان یک متخصص اکوکاردیوگرافی یا متخصص تصویربرداری پیشرفته قلبی شناخته میشود.
PAP در اکو قلب چیست؟
PAP مخفف Pulmonary Artery Pressure یا فشار شریان ریوی است. این شاخص نشان دهنده میزان فشاری است که خون هنگام عبور از قلب به سمت ریهها وارد میکند. مقدار طبیعی PAP معمولاً بین 15 تا 30 میلیمتر جیوه است.
- اگر مقدار PAP بالاتر از حد نرمال باشد، ممکن است نشانه ای از فشار خون ریوی (Pulmonary Hypertension) باشد.
- اگر مقدارش طبیعی باشد، یعنی جریان خون در مسیر ریه ها بهخوبی انجام میشود و عملکرد بطن راست مناسب است.
LVEDD در اکو قلب چیست؟
LVEDD مخفف Left Ventricular End-Diastolic Diameter است و به معنی قطر بطن چپ در انتهای فاز دیاستول (زمان پر شدن قلب از خون) است.این شاخص در واقع اندازه بطن چپ در حالت استراحت را نشان میدهد. محدود طبیعی آن معمولاً بین ۴۰ تا ۵۶ میلیمتر است.
- اگر LVEDD افزایش یافته باشد، ممکن است نشانه ای از گشادی بطن چپ یا نارسایی قلبی باشد.
- مقدار نرمال آن در گزارش اکو یعنی ساختار قلب سالم است و بطن چپ به خوبی کار میکند.
LVEF در اکو قلب چیست؟
LVEF یا Left Ventricular Ejection Fraction درصد خونی است که بطن چپ در هر ضربان از قلب خارج می کند. به عبارت دیگر، LVEF یکی از مهمترین شاخص ها برای ارزیابی قدرت پمپاژ قلب است. مقادیر نرمال LVEF بین ۵۵ تا ۶۵ درصد در نظر گرفته می شود.
- عدد کمتر از ۵۰ معمولاً به معنای کاهش عملکرد پمپاژ و احتمال نارسایی قلبی است
- اگر در گزارش اکو نوشته شده «LVEF: 60%»، یعنی عملکرد قلب کاملاً طبیعی است.
Mild PI در اکو قلب چیست؟
PI به معنی Pulmonary Insufficiency یا نارسایی خفیف دریچه ریوی است. وقتی در گزارش اکو نوشته شده Mild PI، یعنی نشت بسیار خفیف خون از دریچه ریوی به بطن راست وجود دارد.
- این وضعیت در اغلب افراد طبیعی است و نیازی به درمان ندارد.
- تنها در موارد شدیدتر (Moderate یا Severe PI) باید بررسی دقیقتر انجام شود.
بنابراین وجود عبارت Mild PI در جواب اکوی قلب معمولاً نگرانکننده نیست و در اکوهای نرمال نیز دیده میشود. وقتی در گزارش اکو نوشته شده:
PAP نرمال، LVEDD طبیعی، LVEF حدود 60% و Mild PI
به این معناست که ساختار قلب طبیعی است، فشار ریوی نرمال بوده، بطن چپ به خوبی خون را پمپاژ می کند و تنها نارسایی خفیف و فیزیولوژیک در دریچه ریوی وجود دارد که نیاز به درمان ندارد. به طور خلاصه، چنین گزارشی معمولاً نشانهی اکو قلب نرمال است و عملکرد کلی قلب طبیعی ارزیابی میشود.
خواندن جواب اکوکاردیوگرافی
تفسیر رایگان اکوی قلب
اکو و مشکل قلبی خود را از طریق باکس زیر برای ما ارسال کنید تا جواب آن را به صورت رایگان توسط فوق تخصص اکو دریافت کنید.
آیا مشکل قلبی با اکو مشخص می شود؟
این آزمایش همانند سونوگرافی است که در تشخیص بیماریها و مشکل قلبی و عروقی مورد استفاده پزشک قرار می گیرد. بیماری هایی چون:
- کاردیومیوپاتی انقباضی
- کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک (بیماری ماهیچه ای قلب)
- افتادگی دریچه های قلبی
- نارسایی دریچه های قلبی
- نارسایی قلبی
- فیبریلاسیون دهلیزی
- پریکاردیت
- اندوکاردیت
- میوکاردیت
و بیماریهای دیگر … .چنانچه شما هم مدتیست علائمی همچون : تنگی نفس، درد قفسه سینه، تپش قلب و یا علائم بیماری قلبی را در خود یا هر یک از عزیزانتان مشاهده می کنید میتوانید برای تشخیص علت از آزمایش اکوکاردیوگرافی کمک بگیرید.
مشاوره رایگان اکو قلبی
آزمایش اکوی قلب چه چیزی را نشان می دهد؟
- وجود لخته خون یا آمبولی ریوی پس از سکته
- دریچه های مصنوعی قلب، فیبریلاسیون دهلیزی، افزایش فشار ریوی.
- صداهای غیرطبیعی قلب، بیماریهای قلبی مادرزادی.
- آسیب عضلات قلب در بیمارانی که سابقه حمله قلبی داشتهاند.
- عملکرد پمپاژ خون توسط قلب در افراد دچار نارسایی قلبی.
- عفونت پرده اطراف قلب (پریکاردیت)، عفونت دریچههای قلب
چه زمانی آزمایش اکو انجام می شود؟
- هنگامی که حمله قلبی اتفاق افتاده باشد.
- زمانی که پزشک صداهای اضافی از قلب می شنود.
- زمانی که فرد درد قفسه سینه ای را تجربه می کند که غیرقابل توجیه است.
- وقتی که که دچار تب روماتیسمی شده اید.
- زمانی که نقص مادرزادی قلبی وجود داشته باشد.
انواع اکوی تخصصی
اکو قلب سالم چه چیزی را نشان می دهد؟
یک گزارش طبیعی و سالم آزمایش نشان دهنده این موضوع است که حفره های قلب و دریچه ها طبیعی به نظر رسیده و درستی عمل می کنند. به طور خاص، این بدان معنی است که:
- پوشش قلب دارای ضخامت طبیعی بوده و حاوی مایعات اضافی نمی باشد.
- دریچه های قلبی فرد به درستی باز و بسته می شوند. نشتی خون، در آن ها رخ نمی دهد و یا نشانه هایی از عفونت دیده نمی شود. اندازه گیری مقدار پمپاژی قلبی میتواند نشان دهد که آیا قلب می تواند خون کافی را برای سایر اندام ها تامین نماید یا خیر؟ چرا که در غیر این صورت احتمال نارسایی قلبی وجود دارد.
- هیچ لخته خون قابل مشاهده و یا تومور در قلب فرد وجود ندارد.
- دیواره قلب و حفره ها در اندازه طبیعی می باشند و عضلات دیواره قلب به درستی حرکت می کنند.
- برون ده قلبی حجمی از خون است که قلب در هر دقیقه پمپاژ می کند. در حالت استراحت قلب بزرگسالان به طور متوسط (۴٫ ۸ – ۶٫ ۴ ) لیتر خون در دقیقه پمپ می کند.
- کسر تخلیه بطن چپ _ 60 درصد به بالا باشد. این شاخص مبین مقدار خونی است که در طول یک ضربان قلب، پمپاژ می شود. مقدار طبیعی برای کسر تخلیه ای بطن چپ، 60 درصد است.
- شرایط دیگری که میتوانند علائم مشابه ایجاد نموده و نیاز به یک اکوکاردیوگرافی ، در وهله اول تقویت نمایند. به عنوان مثال، کم خونی میتواند باعث شنیدن صدا های قلبی گردد، و حملات پانیک میتواند باعث درد قفسه سینه شود.
نتیجه غیر طبیعی در اندازه یا ساختار قلب میتواند به صورت زیر گزارش شود:
- دیواره قلب بیش از حد ضخیم و یا نازک و یا حفره های قلب بیش از حد بزرگ باشند: این نتیجه در آزمایش نشان دهنده کاهش جریان خون به عضله قلب، و یا یک برآمدگی در دیواره قلب
- تجمع مایع در کیسه اطراف قلب: این حالت که با عنوان پریکاردیت شناخته می شود میتواند با وارد کردن فشار اضافی روی قلب مانع از پمپاژ طبیعی خون شود
- است لخته شدن خون در یکی از حفره های قلب: این مشکل اغلب به دلیل فیبریلاسیون دهلیزی رخ می دهد.
- عملکرد ناقص دریچه های قلب در باز و بسته شدن به موقع: این نتیجه در آزمایش اکو میتواند علائمی از بیماری های دریچه قلب باشد. در صورت بروز اختلال در عملکرد صحیح دریچه قلب، عضله قلب آسیب می بیند.
چطور می توانیم سلامت قلب را حفظ کنیم؟
• غذاهای دوست دار سلامت قلب را مصرف کنید: روزانه از سبزیجات، میوه ها و غلات استفاده کنید. مصرف نمک و غذاهای پر چرب را محدود کنید. برای کسب اطلاعات بیش تر و چنانچه نیاز به کاهش وزن دارید با پزشک خود مشورت کنید تا به شما یک برنامه ی مناسب برای کاهش وزن بدهد.
• ورزش: پزشک می تواند یک برنامه ی ورزشی مناسب برای کمک به بهبود سلامت قلب به شما پیشنهاد دهد. سعی کنید که برنامه ی خود را تدریجاً آغاز کرده و به آن پایبند باشید. هرگز قبل از مشورت با پزشک و سرخود ورزش نکنید.
• وزن متعادل: وزن سالم خود را حفظ کرده، تا قلب شما مجبور نباشد که به سختی کار کند. در صورت داشتن اضافه وزن، با پزشک یا کارشناس تغذیه ی خود برای دریافت یک برنامه ی مناسب کاهش وزن مشورت کنید.
• شرایط سلامتی خود را مدیریت کنید: فشار خون بالا، کلسترول خون بالا و دیابت می توانند منجر به مشکلات قلبی شوند. برای مدیریت وضعیت پزشکی خود و کاهش خطر ابتلا به مشکلات قلبی با پزشک خود مشورت کنید.
• سیگار نکشید: اگر سیگار می کشید، برای ترک آن هرگز دیر نیست. سیگار کشیدن خطر ابتلا به بیماری های قلبی، بیماری های ریوی، سرطان و دیگر مشکلات را افزایش می دهد. برای ترک سیگار با پزشک یا مشاوران متخصص در این امور مشورت کنید.
فلوشیپ اکوکاردیوگرافی چه مهارت هایی دارد؟
یک پزشک در طول دوره فلوشیپ اکو، مهارت های تئوری و عملی عمیقی را در زمینه های مختلف کسب میکند که او را از یک متخصص قلب عمومی متمایز می سازد:
تسلط کامل بر اکوکاردیوگرافی از روی قفسه سینه:
مثلا برای فهمیدن علت درد زير سينه سمت چپ زنان باید به پزشک فلوشیپ اکو مراجعه کنید. به این دلیل که متخصص فلوشیپ اکو درک بیشتری نسبت به دینامیک جریان خون، ارزیابی دقیق عملکرد بطنها و دهلیزها، و تشخیص ظریف ترین ناهنجاریهای ساختاری قلب دارد.
تخصص در استرس اکوکاردیوگرافی:
انجام و تفسیر دقیق اکوی قلب در حین ورزش یا تحریک دارویی برای تشخیص بیماری عروق کرونر و ارزیابی سلامت قلب تحت فشار، یکی دیگر از مهارتهای اصلی این دوره است.
مهارت در اکوکاردیوگرافی از راه مری:
اکو مری قلب یک تکنیک کلیدی است که در آن پروب سونوگرافی از طریق مری به قلب نزدیک میشود تا تصاویری با وضوح بسیار بالا از ساختارهایی مانند دریچهها و دهلیز ها ارائه دهد. یک متخصص اکو فلوشیپ در انجام ایمن این روش و تفسیر تصاویر آن برای راهنمایی جراحان در حین عمل قلب باز یا ترمیم دریچهها، استاد میشود.
تکنیکهای پیشرفته تصویربرداری:
این بخش، وجه تمایز اصلی یک فلوشیپ اکو است. او کار با جدیدترین تکنولوژیها را می آموزد، از جمله:
2_ اکوی سه بعدی و چهار بعدی: برای بازسازی دقیق مدل سهبعدی قلب، به ویژه دریچهها، جهت برنامهریزی برای جراحیهای پیچیده.
3_ تصویر برداری استرین: برای تشخیص زود هنگام و ظریف اختلالات عملکردی عضله قلب، حتی قبل از اینکه در اکوی معمولی قابل مشاهده باشد.
4_اکو با تزریق کنتراست: استفاده از مواد حاجب برای بهبود کیفیت تصاویر و مشخص کردن بهتر حفرات قلبی.
نقش کلیدی در بیماری های ساختاری قلب:
امروزه بسیاری از جراحی های قلبی به روش های کم تهاجمی (از طریق کاتتر) انجام می شود. یک متخصص اکوکاردیوگرافی نقش حیاتی در هدایت این روش ها با استفاده از تصویر برداری زنده دارد، مانند تعویض دریچه آئورت (TAVI) یا ترمیم دریچه میترال (MitraClip).
چه زمانی باید به فلوشیپ اکوکاردیوگرافی مراجعه کنیم؟
اگر شما هر کدام از علائم زیر را دارید مراجعه به فلوشیپ اکوکاردیوگرافی توصیه میشود:
۱- احساس سنگینی، فشار یا درد در قفسه سینه که بیش از 5 دقیقه طول می کشد یا تکرار می شود.
۲- ناراحتی یا درد در ناحیه ی پشت، گردن، فک، معده یا بازو
۳- تنفس طاقت فرسا
۴- حالت تهوع یا استفراغ
۵- دیدن جرقه های نورانی یا عرق ناگهانی سرد، به ویژه همراه با درد قفسه سینه یا مشکل تنفسی
دکتر آرزو خسروی فلوشیپ اکو و عضو انجمن اکوکاردیوگرافی قلب ایران، آمریکا و اروپا
