مقدار نرمال HDL در آزمایش خون و چربی خون نرمال

محتوای مقاله

آیا می‌دانید سطح HDL در آزمایش خون شما نقش کلیدی را در سلامت قلب و عروق دارد؟ HDL یا لیپوپروتئین با چگالی بالا که به آن کلسترول خوب نیز گفته می‌شود، یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سلامت قلب و عروق محسوب می‌شود. در این مقاله جامع، همه چیز درباره مقدار نرمال HDL، تفسیر نتایج آزمایش، و راه‌های افزایش آن را بررسی خواهیم کرد.

HDL در آزمایش خون چیست؟

HDL (High-Density Lipoprotein) یا لیپوپروتئین با چگالی بالا، نوعی پروتئین حمل‌کننده کلسترول در خون است. برخلاف LDL (کلسترول بد)، HDL کلسترول اضافی را از دیواره عروق و بافت‌های بدن جمع‌آوری کرده و به کبد منتقل می‌کند تا از بدن دفع شود. به همین دلیل به آن «کلسترول خوب» یا «چربی خوب» می‌گویند. برای بررسی کامل وضعیت چربی خون، پزشک ممکن است آزمایش پروفایل لیپید را تجویز کند.

وظایف اصلی HDL در بدن

HDL نقش کلیدی در سیستم گردش خون ایفا می‌کند:

  • جمع‌آوری کلسترول اضافی از دیواره عروق و انتقال آن به کبد
  • جلوگیری از تشکیل پلاک چربی (آتروما) در شریان‌ها
  • کاهش خطر آترواسکلروز (تصلب شرایین)
  • محافظت در برابر حمله قلبی و سکته مغزی
  • خاصیت آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی
کلسترول خوب باید چند باشد

چربی خون نرمال چقدر است؟

سطح نرمال چربی خون به شرح زیر است:

-کلسترول تام (Total Cholesterol)

سطحوضعیت
کمتر از ۲۰۰ mg/dLمطلوب ✅
۲۰۰ تا ۲۳۹مرزی (بالا) ⚠️
۲۴۰ و بالاتربالا 🔴

-کلسترول خوب (HDL)

سطحوضعیت
۶۰ mg/dL و بالاترعالی ✅
۴۰-۵۹ (مردان) / ۵۰-۵۹ (زنان)قابل قبول
کمتر از ۴۰ (مردان) / کمتر از ۵۰ (زنان)کم (خطرناک) 🔴

-کلسترول بد (LDL)

سطحوضعیت
کمتر از ۱۰۰ mg/dLایده‌آل ✅
۱۰۰-۱۲۹نزدیک به مطلوب
۱۳۰-۱۵۹مرزی بالا ⚠️
۱۶۰-۱۸۹بالا
۱۹۰ و بالاترخیلی بالا 🔴

-تری‌گلیسیرید (TG)

سطحوضعیت
کمتر از ۱۵۰ mg/dLنرمال ✅
۱۵۰-۱۹۹مرزی بالا ⚠️
۲۰۰-۴۹۹بالا
۵۰۰ و بالاترخیلی بالا 🔴

نکته: این اعداد برای بزرگسالان است. برای افراد دیابتی یا با سابقه بیماری قلبی، اهداف سخت‌گیرانه‌تری توصیه می‌شه (مثلاً LDL زیر ۷۰).

مقدار نرمال HDL در آزمایش خون چقدر است؟

مقدار نرمال HDL بر اساس جنسیت و سن متفاوت است. به طور کلی، هرچه سطح HDL بالاتر باشد، بهتر است. در زیر مقادیر استاندارد را مشاهده می‌کنید:

گروه

مقدار نرمال (mg/dL)

وضعیت

مردان بالای ۲۰ سال

۴۰ یا بیشتر

مطلوب

زنان بالای ۲۰ سال

۵۰ یا بیشتر

مطلوب

کودکان و نوجوانان

۴۵ یا بیشتر

مطلوب

همه افراد

۶۰ یا بیشتر

ایده‌آل – محافظت‌کننده

همه افراد

کمتر از ۴۰

پایین – خطرناک

 

آزمایش چربی خون و تفسیر آن

تفسیر نتایج آزمایش HDL

هورمون استروژن در زنان باعث افزایش طبیعی سطح HDL می‌شود. به همین دلیل، زنان قبل از یائسگی معمولاً سطح HDL بالاتری نسبت به مردان دارند. پس از یائسگی و کاهش استروژن، سطح HDL در زنان ممکن است کاهش یابد.

-HDL پایین (کمتر از ۴۰ mg/dL)

پایین بودن HDL یک عامل خطر مستقل برای بیماری‌های قلبی عروقی محسوب می‌شود. در این حالت، بدن توانایی کافی برای پاکسازی کلسترول اضافی از عروق را ندارد. HDL پایین همراه با تری گلیسیرید بالا خطر بیماری‌های قلبی را چندین برابر افزایش می‌دهد.

عوارض احتمالی HDL پایین:

-HDL متوسط (۴۰ تا ۵۹ mg/dL)

این محدوده قابل قبول است اما ایده‌آل نیست. توصیه می‌شود با تغییر سبک زندگی، سطح HDL را به بالای ۶۰ mg/dL برسانید.

-HDL بالا (۶۰ mg/dL و بیشتر)

سطح HDL بالای ۶۰ mg/dL یک عامل محافظت‌کننده در برابر بیماری‌های قلبی محسوب می‌شود. این سطح نشان‌دهنده سیستم قلب و عروق سالم است.

علل پایین بودن HDL در آزمایش خون

  • سیگار کشیدن: مواد شیمیایی موجود در سیگار باعث کاهش HDL می‌شوند.
  • چاقی و اضافه وزن: چربی شکمی تأثیر منفی بر سطح HDL دارد.
  • بی‌تحرکی: عدم فعالیت بدنی منظم
  • رژیم غذایی نامناسب: مصرف زیاد چربی‌های ترانس و اشباع
  • دیابت نوع ۲: مقاومت به انسولین بر متابولیسم چربی تأثیر می‌گذارد
  • عوامل ژنتیکی: برخی بیماری‌های ارثی مانند بیماری تانژیه
  • مصرف برخی داروها: بتابلاکرها، دیورتیک‌های تیازیدی
  • استرس مزمن و کم‌خوابی

راه‌های افزایش HDL در خون

۱. ورزش منظم

انجمن قلب آمریکا توصیه می‌کند حداقل ۴۰ دقیقه ورزش هوازی با شدت متوسط تا زیاد، ۳ تا ۴ بار در هفته انجام دهید. ورزش‌های مناسب شامل پیاده‌روی تند، شنا، دوچرخه‌سواری و دویدن است.

۲. رژیم غذایی سالم

مواد غذایی افزایش‌دهنده HDL و کاهش‌دهنده تری گلیسیرید:

  • روغن زیتون و آووکادو (چربی‌های غیراشباع)
  • ماهی‌های چرب (سالمون، ساردین، ماهی خال‌مخالی) سرشار از امگا ۳
  • آجیل و دانه‌ها (گردو، بادام، دانه کتان)
  • غلات کامل و حبوبات
  • میوه‌ها و سبزیجات رنگی

۳. ترک سیگار

تحقیقات نشان می‌دهد که در عرض ۲ هفته پس از ترک سیگار، سطح HDL شروع به افزایش می‌کند و جریان خون بهبود می‌یابد.

۴. کاهش وزن

به ازای هر ۳ کیلوگرم کاهش وزن، سطح HDL تقریباً ۱ mg/dL افزایش می‌یابد. کاهش وزن همچنین به کاهش تری‌گلیسیرید و LDL کمک می‌کند.

۵. مکمل‌های غذایی و داروها

در صورت نیاز به درمان دارویی، پزشک ممکن است داروهای کاهش‌دهنده کلسترول مانند استاتین‌ها را تجویز کند:

  • امگا ۳ (روغن ماهی): ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ میلی‌گرم روزانه
  • نیاسین (ویتامین B3): با تجویز پزشک
  • فیبر محلول: ۵ تا ۱۰ گرم روزانه

نسبت کلسترول تام به HDL

علاوه بر مقدار HDL، نسبت کلسترول تام به HDL نیز شاخص مهمی برای ارزیابی ریسک قلبی است. این نسبت باید کمتر از ۵ باشد. برای مثال، اگر کلسترول تام شما ۲۰۰ و HDL شما ۵۰ باشد، نسبت شما ۴ است که در محدوده مطلوب قرار دارد.

نسبت کلسترول/HDL

سطح ریسک

۳.۳ تا ۴.۴

ریسک پایین

۴.۴ تا ۷.۱

ریسک متوسط

۷.۱ تا ۱۱

ریسک نسبتاً بالا

بیشتر از ۱۱

ریسک بالا

 

آزمایش چربی

آزمایشات تکمیلی برای بررسی سلامت قلب

در صورت غیرطبیعی بودن نتایج آزمایش چربی خون، پزشک ممکن است آزمایشات تکمیلی زیر را تجویز کند:

شرایط انجام آزمایش چربی خون

  • ۱۰ تا ۱۴ ساعت ناشتایی قبل از نمونه‌گیری
  • مصرف آب مجاز است.
  • شام شب قبل سبک باشد.
  • داروهای مصرفی را به آزمایشگاه اطلاع دهید.
  • از ورزش شدید ۲۴ ساعت قبل اجتناب کنید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

انجمن قلب آمریکا توصیه می‌کند افراد بالای ۲۰ سال هر ۴ تا ۶ سال یک بار آزمایش پروفایل چربی انجام دهند. اگر علائم بیماری قلبی دارید یا در شرایط زیر هستید، باید زودتر و مکررتر آزمایش دهید:

  • سابقه خانوادگی بیماری قلبی
  • ابتلا به دیابت یا فشار خون بالا
  • چاقی یا اضافه وزن
  • سیگار کشیدن
  • مردان بالای ۴۵ سال و زنان بالای ۵۵ سال

سوالات متداول درباره HDL

آیا HDL خیلی بالا خطرناک است؟

در برخی موارد نادر، HDL بسیار بالا (بالای ۱۰۰ mg/dL) ممکن است به دلیل عوامل ژنتیکی باشد و لزوماً محافظت‌کننده نیست. با این حال، برای اکثر افراد، HDL بالا نشانه مثبت است.

رژیم غذایی به تنهایی می‌تواند HDL را ۵ تا ۱۰ درصد افزایش دهد. اما ترکیب رژیم غذایی سالم با ورزش منظم، ترک سیگار و کاهش وزن بهترین نتایج را خواهد داشت.

برای تغییر این متن بر روی دکمه ویرایش کلیک کنید. لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.

نتیجه‌گیری

مقدار نرمال HDL در آزمایش خون یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سلامت قلب و عروق است. برای مردان حداقل ۴۰ و برای زنان حداقل ۵۰ میلی‌گرم بر دسی‌لیتر توصیه می‌شود، اما سطح ایده‌آل ۶۰ mg/dL یا بیشتر است. با رعایت سبک زندگی سالم، ورزش منظم، و رژیم غذایی مناسب می‌توانید سطح HDL خود را افزایش داده و از قلب خود محافظت کنید.

نویسنده: دکتر آرزو خسروی متخصص قلب و عروق و فلوشیپ اکوکاردیوگرافی

شاید دوست داشته باشید بخوانید:

دکتر آرزو خسروی

دکتر خسروی، عضو انجمن اکوکاردیوگرافی ایران، اروپا و آمریکا در زمینه انجام انواع تست قلب، انواع اکوکاردیو گرافی برای خانم ها و آقایان محترم آماده ویزیت بیماران عزیز در مطب و بیمارستان های طرف قرارداد می باشد.

نوشته های مرتبط

کدام آمپول لاغری برای کوچک کردن شکم و پهلو فوق العاده است؟
داروی تری‌گلیسیرید بالای 400: راهنمای جامع درمان دارویی
عوارض تری‌ گلیسیرید بالای 300 | راهنمای کامل تشخیص و درمان
عوارض تری گلیسیرید بالای 200 +درمان گیاهی و دارویی

منو
تماس با ما