متخصص قلب در تهران

سوراخ در قلب نوزادان و کودکان (علائم، تشخیص،درمان)

سوراخ در قلب نوزاد که بیشتر شامل بیماری های VSD و ASD می شود باعث نگرانی هایی در والدین می شود. اما باید دانست خیلی از این مشکلات بدون حتی درمان دارویی خود به خود بهبود می یابند. اما برای اینکه کودک در آینده دچار عوارض و خطرات آن نشود پیگیری و بررسی بیماری اجتناب ناپذیر است.

ابتدا ساختار قلب را بشناسید.

سوراخ در قلب یک اصطلاح غیر رسمی برای توصیف یک اختلال قلبى ( در زمان تولد ) مادرزادی است. این اصطلاح برای توصیف یک سوراخ واقعی در دیواره های جدا کننده ى قلب یا به عنوان یک اصطلاح عمومی برای توصیف یک اختلال ساختاری قلب استفاده می شود.

اگر بخواهم به زبان ساده ساختار قلب را توصیف کنم باید بگویم قلب مانند یک خانه داراى چهار اتاق یا همان حفره است. دو اتاق بالا دهلیز و دو اتاق پایین بطن نامیده می شوند. دیواره ى جدا کننده ى دو اتاق بالایى، سپتوم دهلیزی و دیواره ى جدا کننده ى اتاق هاى پایینى ، سپتوم بطنی نامیده می شوند.

بنابراین یک سوراخ در دیواره ى بین حفره های بالایى ، نقص دیواره ی دهلیزی (ASD) و یک سوراخ در دیواره ى بین دو حفره ى پایین، نقص دیواره ى بطنی (VSD) نامیده می شوند.

قلب دارای چهار قسمت است دو قسمت بالایی دهلیز و دوقسنت پایینی بطن است.قسمت بالا و پایین با دریچه هایی به هم متصل می شوند.

خون با اکسیژن کم یا آبی رنگ ، به حفره هاى سمت راست بازگردانده می شود که از حفره ى بالا به حفره ى پایین و سپس به ریه منتقل می شود. در ریه ها، خون اکسیژن دریافت می کند. این خون با افزایش مقدار اکسیژن و یا خون صورتی، به حفره ى بالا و پایین سمت چپ و سپس به بدن باز مى گردد.

دریچه های ورودی ، حفره های بالا و پایین قلب را جدا می کنند. دریچه ى خروجی اجازه می دهد که خون از حفره ى پایین سمت راست به ریه ها پمپ شود که دریچه ى ریوی نامیده می شود. دریچه ى خروجى که اجازه مى دهد که خون از حفره ى پایین سمت چپ پمپ شود ، دریچه ى آئورت نامیده می شود.

از این رو “خانه ى قلب” چهار اتاق و چهار درب و دو دیوار جدا کننده دارد. خون آبی از طریق قلب راست به ریه ها و خون صورتی از طریق قلب چپ به بدن پمپ می شود. اصطلاح سوراخ در قلب ممکن است تنها حفره های بین دیوار ه هاى جداکننده را شامل نشود، بلکه شامل اتصالات غیر طبیعی بین حفره ها و اختلال در دریچه ها و رگ های خونی است.

میزان ابتلا به نقص مادرزادی قلب چگونه است ؟

تخمین زده شده است که در هر 1000 تولد زنده  حدود 8 نوزاد به آن مبتلا هستند. اگر در سال پنجاه هزار تولد زنده داشته باشیم، در آن سال حدود 400 کودک در معرض نقص قلب مادرزادی قرار می گیرند.

شایع ترین نارسایی های قلبى مادرزادی چیست؟

VSD و ASD شایعترین نوع نقایص مادرزادی قلب هستند

شایع ترین آن ها نقص سپتوم بطنی یعنی سوراخ در دیواره ى جداکننده ى بین دو حفره ى پایینى(VSD) است. که حدود 30 درصد از نقص های قلبی مادرزادی را تشکیل می دهد. نقص های دیگر در محدوده ى 6 تا 10 درصد شامل نقص دیواره ى دهلیزی (ASD)، تنگی دریچه ى ریوى ( تنگ شدن دریچه ى خروجی سمت راست)، تنگى دریچه ى آئورت (تنگ شدن دریچه ى خروجی سمت چپ) و مجراى شریانى آزاد (تاخیر در ارتباط بین دو رگ خونی اصلى قلب) مى شود .

این گروه از شرایط قلب مربوط به قلب صورتى یا خون اکسیژن دارى که از قلب به بدن منتقل می شود ، می باشد.

آیا همه نوزادان دارای سوراخ قلب باید جراحی شوند؟

اکثر بیماران مبتلا به نقص قلب هیچ نشانه ای  نداشته و نیازی به درمان ندارند. برآورد شده است که حدود 25٪ از نوزادانی که سوراخ در قلب خود دارند، نیاز به درمان یا جراحی دارند.

چه علائمى نشان مى دهند که یک کودک سوراخ در قلب یا نقص هاى قلبى دیگرى دارد؟

 بلافاصله پس از تولد، تمام نوزادان توسط پزشکان برای ناهنجاری های مادرزادی بررسى می شوند که شامل نقایص قلبى نیز مى شود.

بعضی از نقایص مهم بعد از زایمان به سرعت باعث ایجاد علائم می شوند، به طوری که نوزاد ممکن است نفس کم بیارد، آبی شود یا نتواند شیر بخورد .

به طور معمول، نوزادان علائم ندارند. اما پزشک، با گوش دادن به قلب با گوشی خود، ممکن است یک صدای اضافی قلب  به نام مور مور قلب بشنود. نود و پنج درصد موارد، مور مور قلب ناشی از صدای جریان خون در یک قلب طبیعی است.

مطلب مرتبط: وجود صدای اضافی در قلب نوزاد نشانه چیست؟

اولین روش تشخیص سوراخ در قلب کودک وجود صدای اضافی در قلب نوزاد است.

اگر شک به نقص ساختاری قلب وجود داشته باشد، کودک را براى ارزیابی به متخصص قلب ارجاع مى دهند .

آیا ممکن است در ماه اول زندگی نوزادى نقصى شناسایى نشود ؟

بله، این امکان وجود دارد زیرا بعضی از آن ها بدون علامت باقی می مانند، در حالی که بعضی دیگر دچار مور مور قلب مى شوند که بعد از 3 تا 6 هفته واضح تر شنیده مى شوند .

چه آزمایش هایی براى تشخیص سوراخ در قلب نوزاد می توان انجام داد؟

اغلب متخصص قلب می تواند با معاینه بگوید که مور مور قلب مشخص است یا خیر . آزمایش هاى ساده شامل عکس قفسه ى سینه با اشعه ایکس و نوار قلب است. عکس قفسه ى سینه با اشعه ى ایکس برای بیان شکل و اندازه ى قلب و حالت ریه ها استفاده می شود. نوار قلب فعالیت الکتریکی قلب را تحلیل می کند. اگر نوار قلب بالینی و بررسى هاى ساده طبیعی باشد، به والدین این اطمینان را مى دهیم که مشکلى وجود ندارد .

اگر شکى وجود داشته باشد، پزشک یک اکوی قلب درخواست می دهد. که بررسی قلب است، مانند آنچه که متخصص زنان و زایمان  برای دیدن جنین در زنان باردار انجام می دهد.

در مواردی که پزشک احتمال گرفتگی رگ قلب در کودک را بدهد، آنژیوگرافی را تجویز می کند.

اکوی قلب نوزادان

آیا می توان این نقص را قبل از تولد نوزاد تشخیص داد؟

بله و خیر. قلب از هفته ى هشتم بارداری تشکیل مى شود . سونوگرافی روزانه می تواند برای بررسی قلب در حدود 12 هفته برای بررسی نقص های قلبی انجام شود. اکثر نقایص قلبی که به طور انحصاری برداشته می شوند، اختلالات عمده و اغلب جدی براى قلب هستند. به نقص های جزئی مانند سوراخ های کوچک و نقص های خفیف دریچه ، از طریق این پروسه غربالگری مورد بررسى قرار مى گیرند.

درمان سوراخ قلب در نوزادان و کودکان

همه ى نقایص قلبى نیاز به درمان خاصی ندارند. برای مثال، اگر نوزاد دارای یک سوراخ کوچک در قلب مانند نقص جدار بطنی باشد، درمان لازم نیست. با این کودک باید مانند هر کودک معمولی رفتار شود و فعالیت های بدنی طبیعی داشته باشد. بیشتر این سوراخ ها با گذشت زمان کوچک می شوند و برخی ممکن است به صورت خود به خود بسته شوند. به علت آشفتگی جریان، خطر عفونت باکتریایی بسیار کمى در اطراف سوراخ وجود دارد. به بیماران توصیه می شود که مراقبت های دندانپزشکی خوب داشته باشند و در صورت انجام اقدامات دندانی یا جراحی، دوره های پیشگیری با استفاده از آنتی بیوتیک ها  برای جلوگیری از نفوذ باکتری ها به خون و آلوده شدن قلب انجام دهند .

برای نقص هاى شدید مثل یک نقص متوسط تا شدید دیواره ى بطنى ممکن است در کودک باعث نارسایی قلبی شود که نشانه های آن عبارتند از تغذیه ى نامناسب ، نفس کم آوردن و افزایش وزن ضعیف . ما این نوزادان را با دارو درمان می کنیم. بعضی ها بازکوچک شدن نقص در طول زمان بهبود می یابند. کسانى که با درمان پزشکی بهبود نمی یابند باید به جراح قلب مراجعه کنند تا نقص را با جراحی ببندد.

سوراخ در قلب نوزاد منجر به ایجاد چه عوارضى مى شود؟

عوارض به نوع نقص، محل نقص در ارتباط با ساختارهای حیاتی قلب و اندازه ى آن بستگی دارد. به عنوان مثال یک نقص بزرگ در دیواره ى بطنى می تواند منجر به نارسایی قلب با عدم افزایش وزن، عفونت های مجدد تنفسی و آسیب به عروق خونی در ریه ها شود. نقص در نزدیکی دریچه ى خروجی سمت چپ می تواند باعث آسیب به دریچه و بازگشت خون از آن دریچه شود. همانطور که قبلا اشاره شد خطر ابتلا به عفونت قلبى نیز وجود دارد.

دکتر آرزو خسروی متخصص قلب و عروق و فوق تخصص اکوکاردیوگرافی

برای پرسش از دکتر بر روی مشاوره پزشکی کلیک کنید.

جهت آسایش و حفظ سلامتی شما بیماران عزیز از اول فروردین ماه، سیستم ویزیت آنلاین در این سایت فعال شده است. شما می توانید به جای پرسش از دکتر و یا مراجعه حضوری، به صورت تلفنی با پزشک متخصص صحبت کنید. برای این کار روی ویزیت تلفنی کلیک کنید

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر هستی چهارشنبه ۴ فروردین ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 7 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید، دختری ۲۸ساله هستم، ۲سال پیش ب دکتر مراجعه کردم ک گفتن گشادی دریچه میترال دارم، ناخوداگاه تپش قلب میگیرم حتی بدون استرس ب طوری ک احساس میکنم یک لحظه نفسم سنگین میاد بالا در عرض ۵ ثانیه بعد طبیعی میشه حتی در اون لحظه صدای تپش قلبمم میشنوم،گاهی سوزش میگیرم در قسمت بالای قفسه سینم سمت چپ نزدیک ب وسط سینه ام وقتی هم خم میشم ب سمت پایین این سوزش بیشتر میشه
    علتش چیه، باید جدی گرفت با طبیعیه، لطفا راهنماییم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی چهارشنبه ۴ فروردین ۰( 2 هفته پیش)
      سلام حتما مجدد مراجعه کنید تا شدت نارسایی دریچه بررسی مجدد بشود
  • تصویر کاربر گل پنجشنبه ۲ بهمن ۹۹( 2 ماه پیش) تعداد بازدید: 30 مشاهده پرسش
    با سلام
    من تو سونوی ان تی دکتر بهم گفت بند ناف تک شریانی هست
    ۱۸ هفته رفتم اکو قلب جنین گفتن دیواره قلب کامل نشده و تو سونوی آنومالی هم گفتن بطن ها قرینه نیست. به نظرتون چیکار کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی پنجشنبه ۲ بهمن ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام حتما در صورتی که ناهنجاری زیاد هست و بسته به سن بارداری با پزشک زنان برای تصمیم گیری بعدی مشورت کنید
  • تصویر کاربر زینب جمعه ۲۶ دی ۹۹( 2 ماه پیش) تعداد بازدید: 22 مشاهده پرسش
    پزشک تشخیص داده که قلب جنین سوداخ بزرگ داردو یک دریچه ان تنگ هست وایشان در هفته ۱۸ باردی میباشد نظر شما چیست
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی جمعه ۲۶ دی ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام گزارش اکو لازم هست ، و براساس جواب باید تصمیم گرفته بشه ، با پزشک قلب اطفال مشورت کنید
  • تصویر کاربر کریمیان جمعه ۲۶ دی ۹۹( 2 ماه پیش) تعداد بازدید: 20 مشاهده پرسش
    سلام خانم دکتر . بنده نوزاد چهارماهه دارم پیش متخصص نوزادان بردمش گفت صدای اضافه تو قلبش هست ببریدش پیش متخصص قلب ماهم بردیمش پیش دکتر صبری فوق تخصص قلب اکو ازش گرفت گفت یک سوراخ ریز تو قلبش هست که به مروره زمان بسته میشه میخواستم بدونم تاچند وقت سوراخ بسته میشه با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی جمعه ۲۶ دی ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام نگران نباشید بسته به نوع سوراخ داره ولی از هر نوعی باشه اگه ریز باسه در اکثر مواقع حداکثر تا ۷-۸ سالگی بسته میشه
  • تصویر کاربر بانو چهارشنبه ۱۴ آبان ۹۹( 5 ماه پیش) تعداد بازدید: 51 مشاهده پرسش
    سلام خانم دکتر خسته نباشید پسر من الان ۱ماه و۲۰روزشه.بدوتولد متوجه صدای اضافه شدن که بردیم اکو گفتن سوراخ ۶میل دارن وی سوراخ ۴ میل و ی مشکل نادرکه دریچه قلب میترال ب بالا چسبیده نیاز ب عمل قلب باز دارن دوبار فعلا قرص کاپتوپریل مصرف میکنن تا الان سه بار اکو شدن که تو اکو اخری سوراخ ۶ میل شده بود ۵/۴میل و گفتن اگه بسته بشه دریکسالگی عمل میشن واگه کوچیک نشه در ۴ ماهگی اولین عمل رو انجام میدن .و من نگرانم احتمال داره بسته بشه که فقط نیاز ب یک عمل باشه
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی چهارشنبه ۱۴ آبان ۹۹( 5 ماه پیش)
      سلام احتمال بسته شدن هست ولی ۵۰ درصد انشالله که بسته میشه
  • تصویر کاربر مهدی جمعه ۲۵ مهر ۹۹( 5 ماه پیش) تعداد بازدید: 54 مشاهده پرسش
    با عرض سلام .خانم من باردار هست و در سونو ۸ ماهگی یه سوراخ ۴ میلیمتری از نوع vsd در قلب نوزاد پسرمون مشاهده شده .این سوراخ بعد تولد بسته می شه؟مراقبت های زیادی می خواد. منظورم این هست هر چند وقت باید به دکتر قلب مراجعه کنیم ؟
    تاثیری در شیر خوردن نوزاد دارد ؟کودک بی قرار و یا اینکه زیاد گریه میکند ؟
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی جمعه ۲۵ مهر ۹۹( 5 ماه پیش)
      سلام امکان بسته شدن سوراخ هست اگه ۴ میلی متر باشد ، و قلب بزرگ نشده باشه و فشار ریه نرمال باشه مشکلی ایجاد نمیکند بعد از به دنیا امدن مجدد اکو و بررسی بشن
  • تصویر کاربر منوچهر سه شنبه ۱ مهر ۹۹( 6 ماه پیش) تعداد بازدید: 47 مشاهده پرسش
    با سلام خسته نباشید کودک پسر 19ماهه دارم که از همون بدو تولد گفتن صدای اضافی تو قلبش هست بردیم زنجان دکتر مهدی حسینی اکو کرد گفت یه سوراخ کوچک هست تنگی دریچه نگران نباشید بعد اون هم باز تو شش ماه بردیم گفتن بهتره تو یک سال باز بیارید اکو بخاطر کرونا ما دیر بردیم تو 19 ماهگی بریم بازم میگه خیلی بهتر شده ولی اجازه نمیده ختنه اش کنیم. این اجازه ندانش مارو نگران کرده لطفا کمکمون کنید مدارک رو هم میفرستم
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی سه شنبه ۱ مهر ۹۹( 6 ماه پیش)
      سلام مدارک اپلود نده ولی نگرا ن نباشید اینگونه سوراخها ممکنه خود به خود بسته بشه ، صبر کنید
  • تصویر کاربر سودابه جمعه ۲۳ آبان ۹۹( 4 ماه پیش) تعداد بازدید: 47 مشاهده پرسش
    سلام نوزاد ۲ماه و نیم سندروم داون با مشکل asd vsd میتونم با هواپیما سفر کنم؟تهران تا مشهد
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی جمعه ۲۳ آبان ۹۹( 4 ماه پیش)
      سلام اگه فشار ریه نرمال باشه بله
  • تصویر کاربر سپهر جمعه ۲۳ آبان ۹۹( 4 ماه پیش) تعداد بازدید: 45 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید نوزاد که به دنیا اومد دکتر گفت سوراخ کوچیکی دیده میشه که در اثر بند ناف نوزاد میباشد و خیلی مهم نیست ولی الان دکتر میگه صدایه اضافه در قلب بچه شنیده میشه الان نوزاد سه ماهشه
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی جمعه ۲۳ آبان ۹۹( 4 ماه پیش)
      سلام نیاز به اکو دقیق هست
  • تصویر کاربر مجید دوشنبه ۱ اردیبهشت ۹۹( 11 ماه پیش) تعداد بازدید: 57 مشاهده پرسش
    باسلام و احترام
    نوزاد من حدود ۲۰ روزش هست. چند روز پیش مراجعه کردیم دکتر عمومی برای چک اپ گفتن یه صدای اضافی توی قبلشون هست که بهتره اکو بشه ، ماهم مراجعه کردیم پیش متخصص و اکو انجام دادیم ، اما متاسفانه متخصص توضیح کاملی نداد و فقط گفت یه سوراخ کوچیک حدود نیم سانتی متر بین دهلیز راست و چپ هست و فقط شیر مادر باید زیاد بخوره و حدود ۳ ماهگی دوباره ببریم اکو و دیگه چیزی نگفتن.(تصویر گزارش رو به پیوست گذاشتم خدمتتون)
    میخواستم اگه بزرگواری بفرمایید شما کمی توضیح بدین که باید چیکار کنیم و احتمال بسته شدن سوراخ چقدر هست ؟
    ممنونم از لطف و بزرگواری شما.
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی دوشنبه ۱ اردیبهشت ۹۹( 11 ماه پیش)

      سلام احتمال بسته سدن سوراخ زیاده ، فعلا اگه وزن گیری و شیر خوردن نوزاد خوبه تا سه ماه دیگه که اکو تکرار بشه کاری لازم ندارن

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر