متخصص قلب در تهران

تشخیص و درمان نشتی دریچه میترال

ترمیم زود هنگام پرولاپس یا نشتی دریچه میترال حتی در صورت عدم بروز علائم، تصمیم هوشمندانه ای خواهد بود.

قلب دارای چهار دریچه یک طرفه بوده که جهت رساندن خون از قلب به دیگر نواحی بدن طبق یک زمان بندی بی نظیر باز و بسته می شوند. با این حال، برگچه ها و ساختار های نزدیک به این دریچه ها همواره عملکرد مناسبی ندارند.

برگچه ها اجزای بافتی کوچکی هستند که دریچه ها را تشکیل می دهند.

دریچه های چپ قلب به طور ویژه نسبت به مشکلات دریچه ای آسیب پذیر هستند که دلیل آن می تواند فشار بالا تر خون در این ناحیه از قلب باشد.

یکی از دریچه های سمت چپ قلب دریچه میترال نام دارد. دریچه میترال حفرات بالایی و پایینی سمت چپ قلب را از یک دیگر جدا می کند. در صورت غیر طبیعی بودن شکل یا موقعیت دریچه میترال، این دریچه در بین ضربان های قلبی به خوبی بسته نشده و در هر بار انقباض مقداری خون به عقب باز خواهد گشت.

این پدیده به نشتی دریچه میترال نیز شناخته شده و در هنگام معاینه با گوشی پزشکی صدایی همانند صدای باد (به نام مرمر یا سوفل) از آن شنیده می شود. برخی افراد مبتلا به نارسایی دریچه میترال هیچگونه علائمی نداشته و برخی دیگر احساس تنگی نفس یا خستگی می کنند.

خطرات نارسایی دریچه میترال

نارسایی شدید دریچه میترال می تواند قلب را تحت فشار قرار داده و به فیبریلاسیون دهلیزی یا نارسایی قلبی منجر شود.

این همان دلیلی است که جراحان قلب حتی در صورت عدم حضور علائم، درمان هر چه زودتر نارسایی دریچه میترال را توصیه می کنند.

دکتر لارنس کوهن بیان دارد که ابتلا به نارسایی دریچه میترال به صورت خود به خود خوب نمی شود. دارو ها با اینکه می توانند علائم این نارسایی را تسکین دهند اما در رفع مشکل ساختاری قلب ناتوان هستند.

پرولاپس دریچه میترال

علت نشتی دریچه میترال

در گذشته، تب رماتیسمی یکی از علت های عمده آسیب به دریچه میترال بود. تب رماتیسمی عفونتی در سطح بدن است که عامل آن، باکتری ایجاد کننده گلودرد استرپتوکوکی است. این عفونت با ایجاد بافت زخم بر روی برگچه ها از باز یا بسته شدن مناسب دریچه جلوگیری می کند. با این حال، امروزه ابتلا به تب رماتیسمی در ایالات متحده آمریکا رایج نیست.

نشتی دریچه میترال

هنگامی که دریچه میترال کاملا بسته نشود، جریان خون به سمت بالا و دهلیز چپ قلب باز می گردد.

امروزه اغلب موارد ابتلا هنگامی بروز می دهند که برگچه ها تغییر شکل یا امتداد یافته باشند. به این وضعیت بیماری دژنراتیو یا افتادگی دریچه میترال نیز می گویند.

این اختلال وراثتی بوده و نزدیک به ۲ تا ۳ درصد افراد جامعه را تحت تاثیر قرار می دهد.

بافت دریچه میترال با گذشت زمان ضعیف و خم شده و امکان باز یا بسته شدن مناسب برگچه ها را از بین می برد. در اغلب افراد مبتلا به این اختلال تنها مقدار اندکی از خون بازگشت خواهد کرد. با این حال، برخی از افراد انواع شدید تری از نارسایی دریچه میترال و بازگشت خون را تجربه می کنند.

یکی دیگر از عوامل رو به رشد نشتی دریچه میترال تحت عنوان نارسایی عملکردی دریچه میترال شناخته می شود. این اختلال در افرادی بروز می دهد که به انواعی از نارسایی قلبی یا بیماری عضله قلب (کاردیومیوپاتی) مبتلا هستند.

در این بیماری بطن چپ قلب از حالت طبیعی بزرگ تر می شود. در نتیجه این بزرگ شدن، بافت حلقوی (آنولوس) اطراف برگچه های دریچه اتساع می یابد. در صورتی که آنولوس به خوبی در جای خود قرار نگیرد، برگچه نمی توانند به خوبی بسته شوند.

پیشنهاد دکتر آرزو خسروی

نارسایی دریچه میترال از جمله بیماری های خطرناک دریچه قلب بوده که باید هر چه سریعتر نسبت به درمان آن اقدام نمود. برای اطلاع  از عوارض نارسایی دریچه میترال بر روی لینک زیر کلیک کنید:

نارسایی دریچه میترال

علائم نشتی دریچه میترال

  • تنگی نفس مخصوصا در هنگام ورزش یا دراز کشیدن
  • خستگی مخصوصا در هنگام افزایش فعالیت
  • سرفه مخصوصا در هنگام شب یا دراز کشیدن
  • احساس ضربان قلب سریع و تپنده (تپش قلب)
  • تورم پا یا مچ آن

اکوکاردیوگرافی دریچه میترال

در صورت شنیده شدن مرمر یا سوفل قلبی یا مشاهده علائم این اختلال در فرد، پزشک به نارسایی دریچه میترال مشکوک می شود. پزشک جهت تشخیص این بیماری انجام آزمایش اکوکاردیوگرافی را برای فرد تجویز می کند.

در این آزمایش با استفاده از امواج صوتی تصاویری از تپش قلب ثبت می شود. اکوکاردیوگرافی در هنگام پایان یک تپش قلبی علاوه بر ضخامت قلب، مقدار خون عبور یافته و بازگشته از دریچه میترال را نیز سنجش می کند.

در صورتی که مقدار خون بازگشتی از دریچه میترال اندک باشد، نیازی به پایش مداوم نیست. افرادی که مقادیر متوسطی از بازگشت خون را تجربه می کنند باید یکبار در سال و در صورت ابتلا به علائم در فواصل کمتری به پزشک خود مراجعه کنند. افراد مبتلا به نارسایی شدید باید هر ۶ ماه یکبار پایش شوند.

تفسیر نتیجه اکوی قلب

درمان نشتی دریچه میترال

هنگامی که بازگشت خون علائمی را ایجاد می کند، قطعا گزینه جراحی در نظر گرفته می شود. با این وجود، حتی در صورت عدم بروز علائم، سمت چپ قلب به آرامی شروع به بزرگ شدن کرده و توانایی خود در پمپاژ موثر خون را از دست می دهد.

در صورتی که قلب فرد در حال رشد بوده و تا هنگام شدت گرفتن بیماری دریچه ترمیم نشود، فرد با مشکلات بزرگی مواجه خواهد شد. فرد باید این جراحی را در مرکز درمانی انجام دهد که در فرایند ترمیم دریچه میترال تخصص داشته و میزان موفقیت آن بیش از ۹۰ درصد می باشد.

بهترین گزینه درمانی ترمیم دریچه در سریع ترین زمان ممکن است. در این فرایند جراح علاوه بر اصلاح، بازسازی یا شکل دهی بافت برگچه ها بافت حلقوی آنولوس را با استفاده از یک حلقه مصنوعی تقویت کرده و در جای خود قرار دهد.

در صورتی که دریچه به صورت غیر قابل ترمیم آسیب بیند، ممکن است به تعویض آن نیاز باشد. در این جایگزینی از یک دریچه مکانیکی یا طبیعی استفاده شده که انواع طبیعی آن از گاو یا خوک گرفته می شوند.

جراحی دریچه میترال

جراحی دریچه میترال با هدف ترمیم یا جایگزینی دریچه میترال در قلب انجام می شود. خون در عروق ریه ها جریان یافته و به حفره تپنده ای از قلب به نام دهلیز چپ وارد می شود. سپس این جریان به حفره تپنده نهایی قلب یعنی بطن چپ وارد می شود. دریچه میترال در بین این دو حفره قرار گرفته است. وظیفه این دریچه جلوگیری از بازگشت خون و حرکت یک طرفه خون بین این دو حفره است. در صورت بروز موارد زیر امکان دارد به انجام جراحی نیاز باشد:

سفتی یا کلسیفیکاسیون دریچه میترال: این وضعیت توانایی خون در عبور از دریچه میترال را کاهش می دهد.

شلی دریچه میترال بیش از حد: در این موارد خون به حفره قبلی باز خواهد گشت.

جراحی کم تهاجم دریچه میترال با ایجاد چند برش کوچک انجام می شود. جراحی باز دریچه میترال نوعی دیگری از جراحی بوده که نیازمند ایجاد برش هایی بزرگ تر است.

جراحی دریچه میترال

شرح فرایند

بیمار قبل از انجام جراحی بیهوش شده و دردی را احساس نخواهد کرد. جهت انجام جراحی کم تهاجم دریچه میترال چندین روش وجود دارد.

در این فرایند جراح یک برش ۵ تا ۷٫۵ سانتی متری بر ناحیه سمت راست قفسه سینه در نزدیکی استخوان جناغ ایجاد می کند. ماهیچه های این قسمت برش داده می شوند تا جراح بتواند به قلب دسترسی پیدا کند.

همچنین یک برش کوچک نیز در ناحیه چپ قلب ایجاد می شود تا جراح بتواند دریچه میترال را ترمیم یا تعویض کند. در جراحی اندوسکوپیک، جراح ۱ تا ۴ سوراخ کوچک بر روی قفسه سینه ایجاد می کند. جراحی از طریق این برش ها و با استفاده از یک دوربین و ابزار های جراحی ویژه انجام می شود.

در جراحی رباتیک دریچه قلب، جراح ۲ تا ۴ برش بسیار کوچک بر روی قفسه سینه ایجاد می کند. این برش ها هر کدام اندازه ای ۱٫۵ تا ۲ سانتی متری دارد. جراح با استفاده از یک کامپیوتر مخصوص بازو های رباتیک را در حین جراحی کنترل می کند. یک نمای ۳ بعدی از قلب و دریچه میترال در اتاق عمل بر روی یک نمایشگر نشان داده می شود. افراد جهت انجام این نوع جراحی ها به دستگاه قلب و ریه مصنوعی نیاز خواهد داشت. جهت اتصال این دستگاه به بیمار چندین برش کوچک بر روی کشاله ران یا قفسه سینه او ایجاد می کنند. در صورت وجود امکان ترمیم دریچه میترال می توان موارد زیر را برای بیمار انجام داد:

آنولوپلاستی حلقوی

جراح با بخیه زدن یک حلقه فلزی، پارچه ای یا بافتی به دریچه، آن را تنگ تر می کند.

ترمیم دریچه میترال

جراح یک یا هر دوی برگچه های دریچه را اصلاح، بازسازی یا شکل دهی می کنند.

در صورتی که آسیب زیادی به دریچه رسیده باشد فرد به دریچه قلبی جدیدی نیاز خواهد داشت. این جراحی جایگزینی دریچه قلب نام دارد. جراح می تواند تمام یا بخشی از دریچه میترال را برداشته و یک دریچه جدید در جای آن قرار دهد. دریچه های جدید دو نوع دارند که عبارتند از:

مکانیکی

این دریچه ها از مواد مصنوعی همچون تیتانیوم یا کربن ساخته می شوند. با اینکه این دریچه ها ماندگاری بالایی دارند اما ممکن است فرد به مصرف همیشگی دارو های رقیق کننده خون نیازمند باشد. از جمله این دارو ها می توان به وارفارین (کومادین) اشاره کرد.

بیولوژیک یا زیستی

این دریچه ها از جنس بافت انسانی یا حیوانی بوده و دوامی ۱۰ تا ۱۵ ساله یا بیشتر دارند. در استفاده از این دریچه ها احتمال نیاز به مصرف همیشگی دارو های رقیق کننده خون پایین است.

جراحی دریچه میترال ۲ تا ۴ ساعت به طول می انجامد.

گاهی اوقات می توان این فرایند را بدون ایجاد برش بر روی قفسه سینه و از طریق یک شریان در کشاله ران انجام داد. در این روش پزشک یک کاتتر (لوله منعطف) را به همراه بالونی در انتهای آن به شریان فرد وارد می کنند. این بالون با متورم شدن خود دریچه میترال را باز می کند. چنین فرایندی ترمیم دریچه از راه پوست (والولوپلاستی پرکوتانئوس) نام داشته و با هدف رفع انسداد دریچه میترال انجام می شود. در یک فرایند جدید کاتتر از طریق شریان کشاله ران به قلب هدایت شده و جهت رفع نشتی دریچه میترال قسمتی از آن را برش می دهد.

دکتر آرزو خسروی متخصص قلب و عروق و فوق تخصص اکوکاردیوگرافی

برای پرسش از دکتر بر روی مشاوره پزشکی کلیک کنید

برای نوبت دهی باشماره ۰۲۱۲۲۸۹۴۰۸۶ در تماس باشید

0

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
پرسش از دکتر