متخصص قلب در تهران

خطرات و عوارض آنژیوگرافی در بارداری

آنژیوگرافی تکنیکى است كه در آن از اشعه ایکس استفاده مى شود. از این رو آنژیوگرافی در بارداری همواره برای خانم های باردار سوال و شبهه ایجاد می کند.

در اين تكنيك رنگی به بطن هاى قلب شما یا شریان هایی که به قلب شما منتهی می شود (شریان های کرونر) تزریق می شود.

سپس پزشکان می توانند جریان خون و فشار خون را در بطن های قلب اندازه گيرى كنند و انسداد شریان های کرونر را مورد بررسى قرار دهند.

پزشکان سپس کاتتریزاسیون قلبی را انجام می دهند.

در کاتتریزاسیون قلبی، یک لوله نازک و باریک (به نام کاتتر) را در يك شریان پا كه به قلب مى رسد، قرار می دهند.

به محض اين كه كاتتر در محل خود در قلب جاى گرفت، رنگ از طريق كاتتر به قلب تزريق مى شود.

اين رنگ به پزشكان كمك مى كند تا عملكرد بطن هاى قلبى و شریان های کرونر را بررسى كنند.

حرکت رنگ از طریق قلب و عروق کرونر شما به عنوان آنژیوگرام ثبت می شود و در یک مانیتور تلویزیونی قابل مشاهده خواهد بود.

علائم مشكلات قلبى در باردارى

کاردیومیوپاتی

یکی دیگر از مشكلات این است که علائم و نشانه های بیماری های قلبی و باردارى/ پس از زایمان بسیار مشابه هستند.

زنان در هر دو حالت مى توانند موارد زير را تجربه كنند:

  • خستگی مفرط
  • تورم خفيف
  • تنگى نفس
  • درد قفسه سينه
  • تپش قلب
  • سر گيجه

مشکلات قلبی بدون علائم قبلی

کاردیومیوپاتی محیطی ممكن است در در دوران بارداری بدون هيچ هشدارى به وجود آيد.

گفته مى شود كه اين موضوع ممكن است به خاطر تغييرات هورمونى به وجود آيد، اما هنوز هم به صورت علمى ثابت نشده است.

شرایط تشخيص داده نشده ى موجود قلبى ممکن است در دوران بارداری نیز بروز پيدا كنند، که در اين حالت زنان را تحت استرس هاى خفيف قلبی عروقی قرار می دهد.

بر اساس گفته هاى حامد، بسيارى از بيماران اين علائم را در دوران باردارى خيلى بى ضرر و معمولى فرض مى كنند.

آنژیوگرافی در بارداری

علائم رایج حملات قلبی

اين علائم عبارت است از: درد قفسه سینه، فشار قفسه سینه و احساس ناراحتی، احساس سبکی، سر گیجه، تنگی نفس، احساس كلى ناخوشايندى يا خستگى به نحوه اى نامعلوم.

همه ى اين علائم را زنان باردار نيز دارند!

شما ممکن است گاهی نیز علائم قلبی خفیفی را تجربه کنید که باید آنها را بدانید.

عوارض آنژیوگرافی در دوران باردارى

یک زن باردار و زنی که باردار نیست، هر دو نسبت به تشعشعات حساس هستند.

خطرات تصویربرداری تشخیصی برای یک زن باردار و برای تمامى زنانى كه در سن بارورى هستند، یکسان است.

زنانى كه در سن باروری برای انجام اسکن توموگرافی کامپیوتری (CT)، پزشکی هسته ای، آنژیوگرافی و ديگر آزمايشات مربوط به اشعه ایکس به پزشک مراجعه می کنند، باید به پزشک و دکتر متخصص آنزیوگرافی وضعيت باردارى خود را اطلاع دهند.

وضعيت باردارى ممكن است نوع آزمايش را تغيير دهد، و يا حتى ممكن است پزشك از شما بخواهد در صورتى كه به باردارى خود شك داريد اول يك تست باردارى انجام دهيد و بعد راجع به انجام آزمايش اشعه ايكس تصميم گيرى مى كند.

در صورت قرار گرفتن در معرض اشعه يونيزه شده براى تمامى افراد، به خصوص زنان باردار، دونوع خطر اصلى وجود دارد كه عبارت است از:

  • خطرات كوتاه مدت

نمونه هایی از آسیب های کوتاه مدت (یا مقطعى) شامل سوختگی پوست و یا ریزش مو در قسمت هایی از بدن است که در معرض دوز بسیار زیادی از اشعه ايكس قرار گرفته اند.

آسیب های کوتاه مدت معمولا نتیجه ى روش هاى خیلی طولانی پیچیده CT و يا اقدامات فلوئوروسکوپی مداخله ای که بر روی بیماران مبتلا به بیماری های جدی انجام می شود، است.

یک آستانه دوز براى پرتوها وجود دارد که باید براى جلوگيرى از بروز آسیب هاى کوتاه مدت، از آن تجاوز نشود.

در حالت عادی در تصویربرداری تشخیصی اين اتفاقات رخ نمی دهد.

  • خطرات بلند مدت

به خطرات بلند مدت، خطرات تصادفى نيز گفته مى شود.

احتمال خيلى كمى براى ابتلا به سرطان و يا آسيب هاى ژنتيكى به دليل قرار گرفتن در معرض اشعه يونيزه پزشكى، وجود دارد.

تصور اين كه اشعه هاى يونيزه شده تا چه ميزان خطرناك هستند بسيار دشوار است، چرا كه اين تشعشعات بسيار ريز هستند.

اين گونه ريسك ها و خطرات، يك در ميليون اتفاق مى افتد.

درست مانند اين كه بخواهيد فرض كنيد جايزه اول لاتارى را با چه احتمالى ممكن است برنده شويد!

و يا احتمال اين كه با كشيدن پنج نخ سيگار ممكن است سرطان ريه بگيريد و يا احتمال اين كه در مسير برگشت به منزل ممكن است طى يك تصادف ماشينى از بين برويد!

درک این مسئله که به وجود آمدن خطرات كوتاه و بلند مدت  برای هر فردی که در معرض اشعه قرار مى گيرد، متفاوت است بسيار حائز اهميت است.

همه ى ما به دليل خصوصيت هاى متفاوت ژنتيكى و ارثى، نسبت به اشعه هاى درمانى حساسيت هاى متفاوتى داريم.

در بيشتر موارد نمى توانيم ميزان حساسيت هاى ژن هاى شخصى خود را نسبت به اشعه پرتو داده شده اندازه گيرى كنيم.

آنژیوگرافی به دو روش انجام می شود: آنژیوگرافی از طریق دست و آنژیوگرافی از طریق پا.

اگر مایلید از مزایا و خطرات هر کدام از روش ها آگاه شوید، مطلب زیر را مطالعه نمایید:

عوارض آنژیوگرافی از طریق دست و پا

البته لازم به ذكر است كه دانش ما در رابطه با احتمالات بالقوه خطر ابتلا به سرطان به دليل قرار گرفتن در معرض تابش اشعه هاى درمانى پزشكى مانند سى تى و پزشكى هسته اى، همگى مبتنى بر اطلاعات جمع آورى شده از بازماندگان بمباران اتمى ژاپن در سال ١٩٤٥ در مراحل پايانى جنگ جهانى دوم است، همچنين برخى از اطلاعات نيز مبتنى بر بررسى افرادى است كه در معرض دوزهاى بالاى اشعه ناشی از فلوروسکوپی قرار گرفته اند، است.

با استفاده از اين داده ها و اطلاعات، حد ميانى با كمترين سطح خطر تخمين زده شده است تا بتوان از اين اشعه ها براى آزمايش هاى پزشكى استفاده كرد.

اما با اين حال اين فقط يك تخمين است!

در واقع هيچ مطالعه ى علمى و گسترده اى صورت نگرفته است كه طى آن مشخص شود افرادى كه آزمايشات سى تى اسكن انجام داده اند، حتما در معرض خطر ابتلا به سرطان هستند.

آنژیوگرافی رگ قلب

تاثيرات آنژیوگرافی در بارداری بر جنين

درک این نکته بسیار مهم است که تقریباً همه آزمایشات تصویربرداری، جنین را در معرض تابش مقدار كمى اشعه قرار مى دهد كه خيلى هم دليلى براى نگرانى نيست.

با این حال بهتر است در صورت امکان از انجام تست ها و روش هایی که به طور مستقيم رحم یا شکم زنانى كه باردار هستند و يا توانايى باردارى دارند را در معرض تابش اشعه قرار می دهند، اجتناب شود.

به اين دليل كه تصوير بردارى يك كار پزشكى است، مزاياى انجام آزمايش به نسبت خطرات آن براى مادر و جنين بايد مورد بررسى قرار بگيرد.

لطفا توجه داشته باشید که این نكات در مورد پرتودرمانی سرطان کاربرد ندارد.

پرتوی استفاده شده برای معالجه سرطان شامل تابش هايى است که هزاران بار بیشتر از دزى است که در آزمایشات تشخیصی استفاده می شود.

به طور کلی، خطرى كه اشعه يونيزه كننده (از جمله اشعه X ، پزشکی هسته ای CT و آنژیوگرافی) جنين متولد نشده را تهديد مى كند به موارد زير بستگى دارد:

  • بخشی از بدن مادر كه قرار است در معرض اشعه قرار گيرد
  • مرحله بارداری
  • دوز تابش دریافت شده است

اگر باردار هستید و قرار است از هر نوع تصویربرداری پزشکی استفاده کنید، باید به پزشک، متخصص و یا بیمارستان محل آزمایش اين موضوع را اطلاع دهيد.

قابل درک است که اکثر زنانی که هنگام بارداری در معرض تابش پرتوهاى پزشکی قرار گرفته اند یا بعد از قرار گرفتن در معرض اشعه فهمیده اند که باردار هستند، نگران این موضوع مى شوند که آیا اين آزمايشات روی جنین آنها تأثیر گذاشته است يا خير.

مراحل آنژیوگرافی

اگر كلا درمورد قرار گرفتن در معرض تابش پرتوهاى پزشکی نگران هستيد، حتما با پزشک خود در مورد موضوعات ذكر شده در زير صحبت کنید:

ریسک هاى کوتاه مدت

از آن جا که جنین به طور مداوم در حال رشد و بزرگ شدن است، خطرات کوتاه مدت (یا خطرات مقطعى) برای جنین (جنین از مرحله اوليه لقاح تا اخر هشت هفتگى) در مقايسه با جنين بزرگتر، كودك، و يا بزرگسال متفاوت است.

این موارد مى تواند شامل مرگ، کند شدن رشد طبیعی، رشد غیر طبیعی (ايجاد ناهنجاری) و عدم رشد ذهنی یا عاطفی باشد.

کمیسیون بین المللی حفاظت از رادیولوژی (ICRP) اظهار داشته است كه انتظار نمی رود خطرات مقطعى مانند موارد ذكر شده در جنین یا جنینی كه در معرض اشعه كمتر از ١٠٠ میلی گرم قرار گرفته باشد، رخ دهد.

ريسك هاى طولانى مدت

به ريسك هاى طولانى مدت، خطرات تصادفی نيز گفته می شود.

همان طور که در بالا توضیح داده شد، در حال حاضر فقط برآورد خطرات احتمالی امکان پذیر است.

این ها ريسك هاى نظرى در مورد ابتلا به سرطان در مدتی پس از تولد (به عنوان كودك یا بزرگسال) است و خطرات بیمارى های ارثی در فرزندان افرادى که به عنوان جنین در معرض اشعه قرار گرفته اند، رخ داده است.

اطلاعات علمی موجود در مورد تأثیر مقادیر اندکی از تشعشع بر روی تخمك بارور شده قبل از کاشت در رحم (به عبارت دیگر، در طی چند ساعت تا چند روز پس از لقاح) و در ٣ تا ٤ هفته اول پس از لقاح، بسيار محدود است.

برای اکثر زنانى كه در معرض پرتودرمانی تشخیصی قرار مى گيرند، در ٣ تا ٤ هفته اول پس از لقاح، درست در دوره اى كه بارداری هنوز تشخيص داده نشده است، ريسك هاى ابتلا به سرطان در دوران کودکی بسیار ناچیز خواهد بود (و احتمالا درصد ابتلا به سرطلان در اين دوره خيلى كمتر از دوره اى است كه باردارى به طور كامل تشخيص داده شده است).

سوالات درباره آنژيوگرافى و حاملگی

ایمنی آنژیوگرافی در بارداری چیست؟

شاید شنیده باشید که آنژیوگرافی در دوران بارداری می تواند به کودک شما آسیب برساند.

این حرف می تواند درست باشد، اما در بعضی موارد عدم دریافت اشعه ایکس می تواند آسیب جدى ترى به شما برساند.

به یاد داشته باشید كه فقط یک مادر سالم مى تواند یک کودک سالم داشته باشد.

آیا همه اشعه هاى ایکس براى دوران بارداری ایمن هستند؟

همه اشعه هاى ایکس یکسان نیستند، اما اکثر آنها رحم و جنین را تحت تاثير قرار مى دهند.

در استفاده از اشعه ایکس براى دندان ها، به جز دندان ها هيچ بخش ديگرى از بدن در معرض تابش اشعه ايكس قرار نمی گیرد.

آزمايش هاى اشعه ایکس كه بر روی بازوها، پاها یا قفسه سینه انجام مى شوند، اندام تولید مثل شما را در معرض پرتوی مستقیم قرار نمی دهد.

با این حال، در آزمايشات اشعه ایکس كه بخش هايى از بدن كه پيچ و تاب بيشترى دارند (مانند شکم، معده، لگن، کمر و کلیه) را مورد بررسى قرار مى دهند، احتمال بیشتری وجود دارد كه رحم در معرض تابش اشعه ايكس قرار بگيرد.

در صورت نیاز به انجام آزمايشات آنژیوگرافی، اين كه به پزشک معالج خود اطلاع دهید که باردار هستيد از اهميت ويژه اى برخوردار است.

احتمال این كه کودک من دچار عوارض جانبی منفى شود، چه قدر است؟

طبق مطالعات صورت گرفته در کالج رادیولوژی آمریکا، هیچ اشعه ایکس تشخیصی وجود ندارد كه دوزى داشته باشد كه به تنهايى باعث ايجاد عوارض جانبي منفى در تخمك لقاح شده و يا جنين در حال رشد داشته باشد.

برخی روش های تشخیصی رایج شامل سى تى اسكن دندانپزشکی، قفسه سینه، سر و شکم و آنژیوگرافی هستند.

اگر قبل از آگاهی از بارداری آنژیوگرافی انجام شود، خطرناک است؟

اگر زنی تحت آزمایش رادیولوژی یا پزشکی هسته ای قرار بگيرد و سپس متوجه شود که باردار است، مهم است که این زن با پزشک خود در مورد خطرات تئورى و نظرى اين مساله صحبت کند.

این امر از نگرانی های بی مورد یا تصميم براى خاتمه دادن به باردارى به دليل ترس از ناقص شدن جنين به خاطر قرار گرفتن در معرض تشعشع یونیزه، جلوگيرى مى كند.

کاملا قابل قبول است که زنان در مورد هرگونه نگرانی هاى خود با پزشک معالج خود صحبت کنند.

اطلاعات ارائه داده شده در این نشریه برای اکثریت قریب به اتفاق زنان مورد اعتماد است.

همچنین این اطلاعات به گونه ای طراحی شده است که می تواند در تصميماتى كه بيمار و دكتر مى گيرند، اثر بخش واقع شود.

دکتر آرزو خسروی متخصص قلب و عروق و فوق تخصص اکوکاردیوگرافی

برای پرسش از دکتر بر روی مشاوره پزشکی کلیک کنید.

1+

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
پرسش از دکتر