متخصص قلب و عروق

کاردیومیوپاتی در بارداری (علائم، علت، تشخیص و درمان)

کاردیومیوپاتی پری پارتوم که با نام کاردیومیوپاتی در بارداری نیز شناخته می شود، نوعی غیر شایع از نارسایی قلبی است که در ماه آخر بارداری یا حداکثر ۵ ماه پس از زایمان بروز می یابد. معنی لغوی کاردیومیوپاتی، بیماری ماهیچه قلب می باشد.

کاردیومیوپاتی در بارداری نوعی اتساع یافته از این بیماری است که در آن حفره های قلب بزرگ شده و عضله آن ضعیف می شود. این وضعیت سبب کاهش درصد خون تخلیه شده از بطن چپ قلب، در هر بار انقباض می گردد.

چنین شرایطی به کاهش جریان خون منجر شده و قلب دیگر همچون گذشته نمی تواند نیاز اعضای بدن را به اکسیژن  تامین کند. این وضعیت ریه ها، کبد و دیگر دستگاه های بدن را تحت تاثیر قرار می دهد.

کاردیومیوپاتی در بارداری چگونه تشخیص داده می شود؟

از آنجایی که علائم نارسایی قلبی مانند تورم در دست و پا و تنگی نفس مشابه علائم سه ماهه سوم بارداری هستند، تشخیص کاردیومیوپاتی در بارداری می تواند دشوار باشد. موارد شدیدتر شامل تنگی نفس شدید و تورم طولانی مدت پس از زایمان می شوند.

در طول یک معاینه فیزیکی، پزشکان نشانه های وجود مایع را در ریه ها جستجو می کنند. برای شنیدن کراکل های (نوعی صدا) ریوی، ضربان سریع قلب یا صداهای غیر عادی آن، از یک استتوسکوپ (گوشی پزشکی) استفاده می شود. یک آزمایش اکوکاردیوگرام می تواند با نشان دادن عملکرد کاهش یافته قلب ابتلا به کاردیومیوپاتی را تشخیص دهد.

مطلب مرتبط: تفسیر جواب اکوکاردیوگرافی قلب

کاردیومیوپاتی بارداری

کاردیومیوپاتی در بارداری هنگامی تشخیص داده می شود که سه معیار زیر وجود داشته باشند:

  • نارسایی قلبی در ماه آخر بارداری یا در ۵ ماه اول پس از زایمان بروز کند.
  • عملکرد پمپاژ قلب کاهش یافته و کسر تخلیه (EF) آن کمتر از ۴۵ درصد باشد: کسر تخلیه معمولا به وسیله یک آزمایش اکوکاردیوگرام مشخص می شود. کسر تخلیه مقدار خونی است که بطن چپ در هر بار انقباض به بیرون از خود پمپاژ می کند. عدد یک کسر تخلیه عادی می تواند بین ۵۵ تا ۷۰ باشد.
  • برای نارسایی قلبی به همراه کاهش کسر تخلیه، هیچ علت دیگری یافت نشود.

آزمایش های خون آزمایشگاهی، بخشی استاندارد از ارزیابی هستند. این موارد شامل ارزیابی کلیه، کبد، عملکرد تیروئید، آزمایش های ارزیابی الکترولیت ها از جمله سدیم و پتاسیم و همچنین یک آزمایش شمارش کامل سلول های خونی برای بررسی وجود آنمی (کم خونی) یا عفونت می شوند. علاوه بر آن، نشانگرهای استرس و آسیب قلبی می توانند برای ارزیابی سطح خطر استفاده شوند.

درد در بارداری

علائم کاردیومیوپاتی در زنان باردار

  • خستگی
  • احساس ضربان سریع قلب یا جا افتادن برخی ضربان های قلبی (تپش قلب)
  • افزایش دفع ادرار در شب (ناکچوری)
  • تنگی نفس به دنبال فعالیت و یا در هنگام صاف دراز کشیدن
  • تورم مچ پا
  • تورم ورید های گردنی
  • فشار خون پایین یا افت فشار خون در هنگام ایستادن

شدت علائم در بیماران مبتلا به کاردیومیوپاتی پری پارتوم می تواند بر اساس سیستم انجمن قلب نیویورک طبقه بندی شود، این دسته بندی از قرار زیر است:

  • دسته ۱: بیماری بدون علامت است.
  • دسته ۲: علائم خفیف بوده و علائم یا تاثیر بر عملکرد تنها در هنگام فعالیت شدید بروز می دهند.
  • دسته۳: علائم با میزان اندکی فعالیت بروز می دهند.
  • دسته ۴: علائم در حالت استراحت بروز می دهند.

مراجعه به پزشک

عوامل ایجاد کننده کاردیومیوپاتی بارداری 

علت زمینه این بیماری مشخص نیست. نمونه برداری های قلبی در برخی موارد نشان داد که این زنان در عضله قلب خود به التهاب مبتلا بودند. این مورد می تواند به دلیل بیماری ویروسی قبلی یا پاسخ ایمنی غیر عادی باشد.

دیگر عوامل احتمالی شامل تغذیه نامناسب، اسپاسم عروق کرونر، بیماری عروق کوچک و نقص دفاع آنتی اکسیدانی می شوند. همچنین، ژنتیک نیز می تواند در این پدیده نقش ایفا کند.

در ابتدا تصور بر این بود که این بیماری در زنان بالاتر از ۳۰ سال شیوع بیشتری دارد اما از آن زمان تا کنون ابتلا به کاردیومیوپاتی بارداری در طیف وسیعی از محدوده های سنی گزارش شده است. عوامل خطر این بیماری شامل موارد زیر می شوند:

  • چاقی
  • سابقه اختلالات قلبی مانند میوکاردیت (التهاب عضله قلب)
  • مصرف دارو هایی خاص
  • مصرف سیگار
  • اعتیاد به الکل
  • بارداری های متعدد
  • نژاد آفریقایی – آمریکایی
  • تغذیه نامناسب

دارو

روش های درمان کاردیومیوپاتی بارداری

هدف اصلی درمان کاردیومیوپاتی پری پارتوم، جلوگیری از تجمع مایعات اضافی در ریه ها و کمک به بهبود عملکرد قلب تا حداکثر میزان ممکن است.

زنان بسیاری پس از درمان، عملکرد عادی قلب خود را دوباره بدست آورده و یا وضعیت آن ها به وسیله مصرف داروها پایدار شده است. برخی موارد تا به نارسایی شدید قلبی پیشروی کرده و به حمایت مکانیکی یا پیوند قلب نیازمند می شوند.

چندین دسته دارویی وجود دارند که یک پزشک می تواند برای درمان علائم بیمار تجویز کند. همچنین این داروها انواعی دارند که برای زنانی که در حال شیردهی هستند ایمن تر می باشند. این دسته از داروها عبارتند از:

مهارکننده های آنزیم تبدیل کننده آنژیوتانسین (ACEI): این داروها به قلب کمک می کنند تا عملکردی موثرتر داشته باشد.

بتا بلاکر ها: این داروها ضربان قلب را آهسته تر کرده تا قلب فرصت بهبود داشته باشد.

دیورتیک ها یا دارو های ادرار آور: این داروها احتباس مایعات در بدن را کاهش می دهند.

دیجیتال ها: این داروها از گیاه انگشتانه گرفته می شوند. بیش از ۲۰۰ سال است که این گیاه برای درمان نارسایی قلبی به کار برده می شود. دیجیتال ها توانایی پمپاژ قلب را افزایش می دهند.

ضد انعقاد ها: این داروها به رقیق شدن خون کمک می کنند. بیماران مبتلا به کاردیومیوپاتی در بارداری مخصوصا در صورتی که کسر تخلیه آن ها بسیار پایین باشد، در معرض خطر بالای ابتلا به لخته های خونی قرار دارند.

مطلب مرتبط: علت ایجاد لخته خون در بارداری چیست؟

ممکن است پزشکان داشتن یک رژیم غذایی کم نمک، محدودیت مایعات یا وزن کشی روزانه را به بیمار توصیه کنند. افزایش وزن به میزان ۱٫۳ تا ۱٫۸ کیلوگرم یا بیشتر در مدت ۱ یا ۲ روز می تواند نشانگر تجمع مایعات باشد.

به زنانی که سیگار مصرف کرده و الکل می نوشند توصیه می شود که به این موارد پایان دهند زیرا چنین عاداتی می توانند علائم را بدتر کنند. نمونه برداری قلبی می تواند به تعیین این مورد کمک کند که علت زمینه ای کاردیومیوپاتی یک عفونت عضله قلب (میوکاردیت) می باشد یا خیر. با این حال، چنین فرایندی رایج نیست.

ترک سیگار

روش های پیشگیری از ابتلا به کاردیومیوپاتی در بارداری

جهت توسعه و حفظ یک قلب قوی زنان باید از مصرف سیگار و الکل اجتناب کرده، یک رژیم غذایی متعادل داشته و به طور معمول ورزش کنند. زنانی که به کاردیومیوپاتی پری پارتوم مبتلا می شوند در معرض خطر بالای ابتلا به همین بیماری در بارداری های آینده خود می باشند.

درمان های بعدی چه هستند؟

تحقیقات در حال پیشرفت جهت دانستن علت کاردیومیوپاتی بارداری و ایجاد روش های درمانی جدید می باشند.

درمان های اصلاح کننده سیستم ایمنی، مانند گاما گلوبولین درون وریدی و جذب ایمنی امتحان شده اما اثبات نشده اند. همچنین، تحقیقات بر روی نقش پرولاکتین در کاردیومیوپاتی بارداری نیز متمرکز شده اند.

پرولاکتین هورمونی است که در اواخر بارداری و پس از زایمان از غده هیپوفیز ترشح شده و تولید شیر در سینه را تحریک می کند. با این حال، پرولاکتین می تواند به وسیله محدود سازی جریان خون و مرگ سلول ها اثرات نامطلوبی نیز بر روی عضله قلب بر جای بگذارد.

بروموکریپتین دارویی است که از ترشح پرولاکتین در غده هیپوز جلوگیری می کند. مطالعات اولیه بیان دارند که این دارو به درمان کاردیومیوپاتی پری پارتوم کمک می کند اما با این وجود تحقیقات بیشتری در این مورد نیاز می باشد.

دکتر آرزو خسروی متخصص قلب و عروق و فوق تخصص اکوکاردیوگرافی

برای پرسش از دکتر بر روی مشاوره پزشکی کلیک کنید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
پرسش از دکتر