شنیدن عبارت، صدای اضافه قلب برای هر پدر و مادری می تواند نگرانکننده باشد؛ مخصوصاً وقتی پای نوزاد تازه متولدشده در میان است. اما آیا هر صدای اضافه ای به معنی بیماری قلبی است؟ واقعیت این است که بسیاری از نوزادان صدای اضافه ای دارند که کاملاً بیخطر و موقتی است، در حالی که برخی دیگر ممکن است نشانه یک مشکل مادرزادی قلب باشند. تفاوت این دو فقط با آگاهی و تشخیص به موقع مشخص می شود. در ادامه به شما کمک می کنیم بدانید صدای اضافه قلب نوزاد دقیقاً چیست، چه زمانی طبیعی است و علائم صدای اضافی قلب نوزاد شامل چه مواردی می باشد
علائم صدای اضافی قلب نوزاد
- نفس نفس زدن یا تنفس غیرعادی
- کبود شدن لب ها یا اطراف دهان
- زود خسته شدن موقع شیر خوردن
- عرق کردن بیش از حد نوزاد
- وزن نگرفتن یا رشد کند
- بی قراری یا بی حالی غیرطبیعی
توجه داشته باشید که بعضی صداهای اضافه بیخطرهستند، اما دیدن این علائم نیاز به بررسی پزشک داره.
اما زمانی که صدای اضافی قلب نشانهای از یک مشکل ساختاری (بیماری مادرزادی قلب) باشد، علائم دیگری همراه با آن ظاهر میشوند که والدین باید مراقب آنها باشند. این علائم نشان میدهند که قلب به درستی کار نمیکند. مهمترین نشانهها عبارتند از: مشکل در تغذیه (نوزاد هنگام شیر خوردن به سرعت خسته میشود، عرق میکند یا نفسنفس میزند) و تنفس سریع یا سخت (Tachypnea) حتی در زمان استراحت.
در موارد جدیتر، ممکن است کبودی (سیانوز) در اطراف لبها، زبان یا نوک انگشتان مشاهده شود که نشاندهنده کمبود اکسیژن در خون است. همچنین، رشد ضعیف و عدم وزنگیری کافی، یا بیقراری و خستگی غیرمعمول میتواند از علائمی باشد که نشان میدهد صدای اضافی قلب نوزاد نیاز به بررسی بسیار جدی توسط متخصص دارد.
صدای غیر طبیعی قلب چگونه تشخیص داده می شود؟
پزشکان با قرار دادن گوشى پزشکى بر روى قفسه و سینه در مناطق مختلف به قلب گوش می دهند. اگر بچه ها آرام باشند به پزشک کمک فراوانى خواهد کرد ، چرا که برخی از صداهاى قلب بسیار آرام هستند. اصلا تعجبى ندارد که صدای اضافی در طى معاینه ى روتین تشخیص داده شود ، حتی اگر هیچ وقت پیش از آن شنیده نشده باشد.
صدای اضافی قلب بر اساس میزان بلندى صدا از 1 تا 6 درجه بندى مى شوند. درجه ى 1 بسیار آرام است، در حالی که درجه 6 بسیار بلند است. اگر پزشک در کودک این صداها را بشنود، ممکن است کودک را برای ارزیابی بیشتر به یک متخصص قلب و عروق ارجاع دهد.
درمان صدای اضافه قلب نوزاد
درمان «صدای اضافی قلب نوزاد» به علت ایجاد آن صدا بستگی دارد. ما خودِ «صدا» (سوف سوف) را درمان نمیکنیم، بلکه مشکلی که باعث ایجاد آن صدا شده است را درمان میکنیم.
درمان به طور کلی به دو دسته تقسیم میشود:
۱- درمان سوف سوفهای بیگناه (Innocent Murmurs)
این شایعترین نوع صدای اضافی در نوزادان و کودکان سالم است.
-درمان: نیاز به هیچ درمانی ندارد. 🩺
-چرا؟ این صدا یک بیماری نیست. این فقط صدای عبور طبیعی خون از قلب و عروق است.
-اقدام لازم: تنها اقدام، اطمینانبخشی به والدین است. پزشک در معاینات روتین بعدی (چکاپهای دورهای) به صدای قلب گوش میدهد. این صداها معمولاً با بزرگتر شدن کودک و ضخیمتر شدن دیواره قفسه سینه، خودبهخود ضعیفتر شده و از بین میروند.
۲- درمان سوف سوفهای پاتولوژیک (Pathologic Murmurs)
این صداها نشانهای از وجود یک مشکل ساختاری در قلب هستند (مانند سوراخ در دیواره قلب یا تنگی دریچه). درمان بر اساس نوع و شدت آن مشکل زمینهای انجام میشود:
— نظارت و صبر (Waitful Watching)
-برای چه مواردی؟ برای مشکلات کوچک، مانند سوراخهای ریز بین بطنی (VSD) یا دهلیزی (ASD)
– درمان: اگر سوراخ کوچک باشد و هیچ فشاری به قلب نوزاد وارد نکند (یعنی نوزاد به خوبی شیر میخورد و وزن میگیرد)، پزشک اغلب صبر میکند. بسیاری از این سوراخهای کوچک در چند ماه یا چند سال اول زندگی خودبهخود بسته میشوند.
— دارودرمانی (Medications)
-برای چه مواردی؟ برای مدیریت علائم ناشی از نقص قلبی، نه برای بستن سوراخ
-درمان: اگر نقص قلبی باعث شده قلب نوزاد سختتر کار کند (علائمی مانند خستگی هنگام شیر خوردن یا تنفس تند)، پزشک ممکن است داروهایی تجویز کند:
-
- داروهای ادرارآور (دیورتیکها): برای کاهش مایعات اضافی در بدن و ریهها، تا تنفس راحتتر شود.
- داروهای تقویتکننده قلب (مانند دیگوکسین): برای کمک به قلب تا قویتر پمپاژ کند.
— روشهای مداخلهای (کاتتریسم)
-برای چه مواردی؟ تنگی دریچهها (مانند تنگی دریچه پولمونر) یا بستن برخی سوراخها (ASD/PDA).
-درمان: این یک جراحی باز نیست. پزشک از طریق یک رگ در کشاله ران نوزاد، لوله بسیار نازکی (کاتتر) را به قلب میفرستد.
-
- برای تنگی: یک بالون کوچک در نوک کاتتر، دریچه تنگ را باز میکند (والولوپلاستی).
- برای سوراخ: یک دستگاه چترمانند (Device) در محل سوراخ قرار داده میشود تا آن را ببندد.
— جراحی قلب باز (Open-Heart Surgery)
-برای چه موارD؟ برای نقایص ساختاری پیچیده، سوراخهای بسیار بزرگ، یا مشکلاتی که با کاتتر قابل ترمیم نیستند.
-درمان: جراح متخصص قلب اطفال، با جراحی مستقیم، ساختار قلب را ترمیم میکند (مثلاً سوراخ را میدوزد یا یک دریچه را تعمیر میکند). این جراحیها امروزه پیشرفت فوقالعادهای داشتهاند و شانس موفقیت بسیار بالایی دارند.
علت وجود صدای اضافی در قلب
– صدای بى ضرر
شایع ترین نوع آن، نوع عملکردی یا بی ضرر آن است. مور مور قلب بى ضرر صدای خون است که از طریق یک قلب سالم به طور عادی جریان می یابد. درست همانطور که شما ممکن است حرکت هوا در یک مجراى هوایى و یا جریان آب از یک لوله را بشنوید، پزشکان نیز ممکن است صداى حرکت خون از طریق قلب را، حتی زمانی که هیچ مشکلى در قلب وجود ندارد ، بشنوند.
این صدا می تواند در دوران کودکی اتفاق بیفتد. کودکان مبتلا به این صدا ها نیازی به رژیم خاص، محدودیت فعالیت ها یا هر گونه درمان ویژه ای ندارند.
اغلب صداهای اضافی بى ضرر با افزایش سن برطرف مى شوند.
– نقص هاى مادرزادی قلب
برخی از مور مور ها می توانند نشان دهنده ى یک مشکل در قلب باشند. در این موارد، پزشکان توصیه مى کنند کودک را یک متخصص قلب ببینند. متخصص قلب، آزمایشاتی را درخواست مى کند نظیر:
-عکس قفسه سینه با اشعه ایکس : تصویری از قلب و ارگان های اطراف آن است.
-نوار قلب : ثبت فعالیت الکتریکی قلب است.
–اکوکاردیوگرافی یا اکوی قلب: تصویر از قلب با استفاده از امواج صوتی و بی خطر است.
از هر 100 کودک تقریباً یک نفر آن ها مبتلا به مشکلات ساختارى قلبی یا نقص مادرزادی قلب است. این نوزادان ممکن است علائم نقص را در روز هاى اولیه زندگى خود نشان دهند و یا تا چند سال نمایان نشوند. اگر علامت داشته باشند شامل موارد زیر است:
- تنفس سریع و پی در پی
- مشکل تغذیه
- کبودى لب ( سیانوز)
- کاهش رشد
اگر کودک پس از چند سال دچار علامت شود شامل موارد زیر است:
- ضعف و خستگى شدید
- مشکل در ورزش و فعالیت فیزیکی
- درد قفسه سینه
اگر فرزند شما هر کدام از این علائم را داشته باشد، با پزشک متخصص قلب مشورت کنید.
زنان باردار در صورت ابتلا به سرخجه (سرخک آلمانی)، داشتن دیابت با کنترل ضعیف یا داشتن PKU (فنیل کتونوری، خطای ژنتیکی متابولیسم بدن) بیشتر در معرض خطر داشتن یک کودک با نقص قلبى را دارند.
– نقص هاى قلبى مشترک
چندین نوع از مشکلات قلبى می توانند موجب ایجاد مور مور قلب شوند، از جمله:
- سوراخ در قلب نوزاد
نقص های سپتوم، که شامل دیواره (یا سپتوم) بین حفره های بالا یا پایین قلب می شود. یک سوراخ در سپتوم می تواند جریان خون را از طریق آن به داخل حفره های دیگر قلب برساند. این جریان خون اضافی ممکن است یک صدا ى اضافى ایجاد کند. همچنین می تواند باعث شود قلب بیشتر کار کند و یا بزرگ شود. سوراخ های بزرگتر می توانند علاوه بر مور مور علائم دیگرى نیز ایجاد کنند . ممکن است سوراخ هاى کوچکتر خود به خود بسته شوند.
برای اطلاعات بیشتر درمورد سوارخ قلب در نوزاد این مطلب را بخوانید: سوراخ در قلب نوزادان و کودکان (علائم، تشخیص،درمان)
- ناهنجاری های دریچه ای
ناهنجاری های دریچه ای ناشی از دریچه هاى باریک، کوچک، ضخیم و غیر طبیعی هستند. این دریچه ها اجازه ى جریان خون عادى در آن ها را نمی دهد. گاهی اوقات، می توانند اجازه دهند خون به قلب بازگردد. هر یک از این مشکلات موجب ایجاد مور مور می شود. انسداد راه خروج ممکن است توسط بافت اضافی یا عضله ى قلب ایجاد شود که جریان خون عادی را از طریق قلب متوقف می کند.
- کاردیومیوپاتى
اختلالات عضلانی قلب (کاردیومیوپاتى)، که می توانند عضله قلب را غیرطبیعی ضخیم یا ضعیف کنند، که توانایی آن برای پمپ کردن خون به بدن به طور طبیعی را کاهش می دهد.
پزشک شما و یک متخصص قلب و عروق اطفال می توانند تعیین کنند که آیا صدای اضافی، بى ضرر است (به این معنی که کودک شما کاملا سالم است) یا در قلب مشکل خاصی وجود دارد. اگر مشکلى وجود دارد، متخصص قلب می داند که چگونه بهتر از آن مراقبت کند و آن را درمان کند.
جهت مراجعه حضوری به مطب با نوبت دهی به شماره ۰۲۱۲۲۸۹۴۰۸۶ تماس بگیرید.
