متخصص قلب در تهران

سوراخ در قلب نوزادان و کودکان (علائم، تشخیص،درمان)

سوراخ در قلب نوزاد که بیشتر شامل بیماری های VSD و ASD می شود باعث نگرانی هایی در والدین می شود. اما باید دانست خیلی از این مشکلات بدون حتی درمان دارویی خود به خود بهبود می یابند. اما برای اینکه کودک در آینده دچار عوارض و خطرات آن نشود پیگیری و بررسی بیماری اجتناب ناپذیر است.

ابتدا ساختار قلب را بشناسید.

سوراخ در قلب یک اصطلاح غیر رسمی برای توصیف یک اختلال قلبى ( در زمان تولد ) مادرزادی است. این اصطلاح برای توصیف یک سوراخ واقعی در دیواره های جدا کننده ى قلب یا به عنوان یک اصطلاح عمومی برای توصیف یک اختلال ساختاری قلب استفاده می شود.

اگر بخواهم به زبان ساده ساختار قلب را توصیف کنم باید بگویم قلب مانند یک خانه داراى چهار اتاق یا همان حفره است. دو اتاق بالا دهلیز و دو اتاق پایین بطن نامیده می شوند. دیواره ى جدا کننده ى دو اتاق بالایى، سپتوم دهلیزی و دیواره ى جدا کننده ى اتاق هاى پایینى ، سپتوم بطنی نامیده می شوند.

بنابراین یک سوراخ در دیواره ى بین حفره های بالایى ، نقص دیواره ی دهلیزی (ASD) و یک سوراخ در دیواره ى بین دو حفره ى پایین، نقص دیواره ى بطنی (VSD) نامیده می شوند.

قلب دارای چهار قسمت است دو قسمت بالایی دهلیز و دوقسنت پایینی بطن است.قسمت بالا و پایین با دریچه هایی به هم متصل می شوند.

خون با اکسیژن کم یا آبی رنگ ، به حفره هاى سمت راست بازگردانده می شود که از حفره ى بالا به حفره ى پایین و سپس به ریه منتقل می شود. در ریه ها، خون اکسیژن دریافت می کند. این خون با افزایش مقدار اکسیژن و یا خون صورتی، به حفره ى بالا و پایین سمت چپ و سپس به بدن باز مى گردد.

دریچه های ورودی ، حفره های بالا و پایین قلب را جدا می کنند. دریچه ى خروجی اجازه می دهد که خون از حفره ى پایین سمت راست به ریه ها پمپ شود که دریچه ى ریوی نامیده می شود. دریچه ى خروجى که اجازه مى دهد که خون از حفره ى پایین سمت چپ پمپ شود ، دریچه ى آئورت نامیده می شود.

از این رو “خانه ى قلب” چهار اتاق و چهار درب و دو دیوار جدا کننده دارد. خون آبی از طریق قلب راست به ریه ها و خون صورتی از طریق قلب چپ به بدن پمپ می شود. اصطلاح سوراخ در قلب ممکن است تنها حفره های بین دیوار ه هاى جداکننده را شامل نشود، بلکه شامل اتصالات غیر طبیعی بین حفره ها و اختلال در دریچه ها و رگ های خونی است.

میزان ابتلا به نقص مادرزادی قلب چگونه است ؟

تخمین زده شده است که در هر 1000 تولد زنده  حدود 8 نوزاد به آن مبتلا هستند. اگر در سال پنجاه هزار تولد زنده داشته باشیم، در آن سال حدود 400 کودک در معرض نقص قلب مادرزادی قرار می گیرند.

شایع ترین نارسایی های قلبى مادرزادی چیست؟

VSD و ASD شایعترین نوع نقایص مادرزادی قلب هستند

شایع ترین آن ها نقص سپتوم بطنی یعنی سوراخ در دیواره ى جداکننده ى بین دو حفره ى پایینى(VSD) است. که حدود 30 درصد از نقص های قلبی مادرزادی را تشکیل می دهد. نقص های دیگر در محدوده ى 6 تا 10 درصد شامل نقص دیواره ى دهلیزی (ASD)، تنگی دریچه ى ریوى ( تنگ شدن دریچه ى خروجی سمت راست)، تنگى دریچه ى آئورت (تنگ شدن دریچه ى خروجی سمت چپ) و مجراى شریانى آزاد (تاخیر در ارتباط بین دو رگ خونی اصلى قلب) مى شود .

این گروه از شرایط قلب مربوط به قلب صورتى یا خون اکسیژن دارى که از قلب به بدن منتقل می شود ، می باشد.

آیا همه نوزادان دارای سوراخ قلب باید جراحی شوند؟

اکثر بیماران مبتلا به نقص قلب هیچ نشانه ای  نداشته و نیازی به درمان ندارند. برآورد شده است که حدود 25٪ از نوزادانی که سوراخ در قلب خود دارند، نیاز به درمان یا جراحی دارند.

چه علائمى نشان مى دهند که یک کودک سوراخ در قلب یا نقص هاى قلبى دیگرى دارد؟

 بلافاصله پس از تولد، تمام نوزادان توسط پزشکان برای ناهنجاری های مادرزادی بررسى می شوند که شامل نقایص قلبى نیز مى شود.

بعضی از نقایص مهم بعد از زایمان به سرعت باعث ایجاد علائم می شوند، به طوری که نوزاد ممکن است نفس کم بیارد، آبی شود یا نتواند شیر بخورد .

به طور معمول، نوزادان علائم ندارند. اما پزشک، با گوش دادن به قلب با گوشی خود، ممکن است یک صدای اضافی قلب  به نام مور مور قلب بشنود. نود و پنج درصد موارد، مور مور قلب ناشی از صدای جریان خون در یک قلب طبیعی است.

مطلب مرتبط: وجود صدای اضافی در قلب نوزاد نشانه چیست؟

اولین روش تشخیص سوراخ در قلب کودک وجود صدای اضافی در قلب نوزاد است.

اگر شک به نقص ساختاری قلب وجود داشته باشد، کودک را براى ارزیابی به متخصص قلب ارجاع مى دهند .

آیا ممکن است در ماه اول زندگی نوزادى نقصى شناسایى نشود ؟

بله، این امکان وجود دارد زیرا بعضی از آن ها بدون علامت باقی می مانند، در حالی که بعضی دیگر دچار مور مور قلب مى شوند که بعد از 3 تا 6 هفته واضح تر شنیده مى شوند .

چه آزمایش هایی براى تشخیص سوراخ در قلب نوزاد می توان انجام داد؟

اغلب متخصص قلب می تواند با معاینه بگوید که مور مور قلب مشخص است یا خیر . آزمایش هاى ساده شامل عکس قفسه ى سینه با اشعه ایکس و نوار قلب است. عکس قفسه ى سینه با اشعه ى ایکس برای بیان شکل و اندازه ى قلب و حالت ریه ها استفاده می شود. نوار قلب فعالیت الکتریکی قلب را تحلیل می کند. اگر نوار قلب بالینی و بررسى هاى ساده طبیعی باشد، به والدین این اطمینان را مى دهیم که مشکلى وجود ندارد .

اگر شکى وجود داشته باشد، پزشک یک اکوی قلب درخواست می دهد. که بررسی قلب است، مانند آنچه که متخصص زنان و زایمان  برای دیدن جنین در زنان باردار انجام می دهد.

در مواردی که پزشک احتمال گرفتگی رگ قلب در کودک را بدهد، آنژیوگرافی را تجویز می کند.

اکوی قلب نوزادان

آیا می توان این نقص را قبل از تولد نوزاد تشخیص داد؟

بله و خیر. قلب از هفته ى هشتم بارداری تشکیل مى شود . سونوگرافی روزانه می تواند برای بررسی قلب در حدود 12 هفته برای بررسی نقص های قلبی انجام شود. اکثر نقایص قلبی که به طور انحصاری برداشته می شوند، اختلالات عمده و اغلب جدی براى قلب هستند. به نقص های جزئی مانند سوراخ های کوچک و نقص های خفیف دریچه ، از طریق این پروسه غربالگری مورد بررسى قرار مى گیرند.

درمان سوراخ قلب در نوزادان و کودکان

همه ى نقایص قلبى نیاز به درمان خاصی ندارند. برای مثال، اگر نوزاد دارای یک سوراخ کوچک در قلب مانند نقص جدار بطنی باشد، درمان لازم نیست. با این کودک باید مانند هر کودک معمولی رفتار شود و فعالیت های بدنی طبیعی داشته باشد. بیشتر این سوراخ ها با گذشت زمان کوچک می شوند و برخی ممکن است به صورت خود به خود بسته شوند. به علت آشفتگی جریان، خطر عفونت باکتریایی بسیار کمى در اطراف سوراخ وجود دارد. به بیماران توصیه می شود که مراقبت های دندانپزشکی خوب داشته باشند و در صورت انجام اقدامات دندانی یا جراحی، دوره های پیشگیری با استفاده از آنتی بیوتیک ها  برای جلوگیری از نفوذ باکتری ها به خون و آلوده شدن قلب انجام دهند .

برای نقص هاى شدید مثل یک نقص متوسط تا شدید دیواره ى بطنى ممکن است در کودک باعث نارسایی قلبی شود که نشانه های آن عبارتند از تغذیه ى نامناسب ، نفس کم آوردن و افزایش وزن ضعیف . ما این نوزادان را با دارو درمان می کنیم. بعضی ها بازکوچک شدن نقص در طول زمان بهبود می یابند. کسانى که با درمان پزشکی بهبود نمی یابند باید به جراح قلب مراجعه کنند تا نقص را با جراحی ببندد.

سوراخ در قلب نوزاد منجر به ایجاد چه عوارضى مى شود؟

عوارض به نوع نقص، محل نقص در ارتباط با ساختارهای حیاتی قلب و اندازه ى آن بستگی دارد. به عنوان مثال یک نقص بزرگ در دیواره ى بطنى می تواند منجر به نارسایی قلب با عدم افزایش وزن، عفونت های مجدد تنفسی و آسیب به عروق خونی در ریه ها شود. نقص در نزدیکی دریچه ى خروجی سمت چپ می تواند باعث آسیب به دریچه و بازگشت خون از آن دریچه شود. همانطور که قبلا اشاره شد خطر ابتلا به عفونت قلبى نیز وجود دارد.

دکتر آرزو خسروی متخصص قلب و عروق و فوق تخصص اکوکاردیوگرافی

برای پرسش از دکتر بر روی مشاوره پزشکی کلیک کنید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر مادر شنبه ۱۵ آبان ۰( 3 هفته پیش) تعداد بازدید: 10 مشاهده پرسش
    سلام خانم دکترعزیز خواهش میکنم سوال بنده را جواب بدید من پسرم دو ماه و هشتاد روزش بود که متوجه شدیم صدای اضافی در قلبش وجود داره اکو انجام دادیم گفتند اگر تا یک ماه دیگر اگر بسته نشد دارو میدیم میخواستم ازتون بخوام شما این اکو رو تفسیر بفرمائيد خیلی خیلی نگران هستم
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی شنبه ۱۵ آبان ۰( 3 هفته پیش)
      سلام احتمال بسته شدن اون هست نگران نباشید
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۷ آبان ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 4 مشاهده پرسش
    س بچم الان۴۰ روزشه میگن نمی‌دونیم علت اینکه فشار ریش بالا میاره چیه..ولی قلبش سوراخ داره..۱۴ روز بستری بود الان دوباره اکو گرفتن..گفتن فشار ریش بالاتر رفته و برو ۱۴ روز دیگر بیا..لطفاً راهنماییم کنید..اینا خودشونو نمی‌دونم چ میکنن
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی جمعه ۷ آبان ۰( 1 ماه پیش)
      سلام علت فشار ریه بالا میتونه سوراخ باشه حتما به متخصص قلب اطفال مراجعه کنید شاید نیاز به عمل باشه ، حتما نیاز به پیگیری هست
  • تصویر کاربر مرتضی جمعه ۳۰ مهر ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 11 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید پسرم الان حدود ۴سالشه سوراخ کوچک حدود۲میل بین دریچه های قلبش هست هنوزم بسته نشده دکتربردیم میگه ۷سالگی باید عمل کنه هیچ دارویی هم نداده خیلی نگرانم
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی جمعه ۳۰ مهر ۰( 1 ماه پیش)
      سلام جواب اکو را ضمیمه کنید تصمیم گیری برای عمل به محل سوراخ ، فشار ریه و اندازه قلب بستگی دارد
  • تصویر کاربر ازاده جمعه ۲۳ مهر ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 7 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر دخترم وقتی ک دنیا اومد بهم گفتن تو قلبش یه صدای اضافه اس .من بعد از ۳ماه نیم بردمش دکتر الان اکو گرفتم دکتر گفت دیواره قلبش ترک خورده گفت ک بعد ۴ماه دگ بیا اگ درمان نشد بهش دارو میدم.ایا گفته این دکتر خطرناکه؟جای نگرانیه؟براش میمونه؟یا از بین میره؟ترک خوردکی با سوراخی قلب فرق داره؟
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی جمعه ۲۳ مهر ۰( 1 ماه پیش)
      سلام مفهوم ترک خوردگی را نمیدونم ، جواب اکو ضمیمه نشده فقط عکسها ضمیمه هست
    2. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی جمعه ۲۳ مهر ۰( 1 ماه پیش)
      لطفا گزارش اکو ضمیمه شود
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر حسین جمعه ۹ مهر ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 12 مشاهده پرسش
    سلام خانم دکتر. خسته نباشید. نوزاد من 10روزه ش که بود پزشک متخصص اطفال صدای اضافه داخل قلبش تشخیص داد که بردیمش پزشک فوق تخصص قلب اطفال و اکو گرفتن از قلب نوزاد. گفتن که یک سوراخ ریز در قلبش هست ( ظاهرا دهلیزی 5 میلیمتر هست) و گفتن 4 ماهش که شد دوباره بیاریمش اکو. تصویر اکو رو خدمتتون پیوست کردم. ممنون میشم نظرتون رو بفرمایید که نیاز به جراحی پیدا می کنه یا نه؟ فرزندم هیچگونه علایمی نداره و از لحاظ وزن و تغذیه هم خوبه . ممنونم که وقت می گذارید و پاسخ می دید .خدا خیرتون بده
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی جمعه ۹ مهر ۰( 1 ماه پیش)
      سلام نگران نباشید انشالله خود به خود بسته میشه
  • تصویر کاربر حسین جمعه ۹ مهر ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 12 مشاهده پرسش
    سلام خانم دکتر. خسته نباشید. نوزاد من 10روزه ش که بود پزشک متخصص اطفال صدای اضافه داخل قلبش تشخیص داد که بردیمش پزشک فوق تخصص قلب اطفال و اکو گرفتن از قلب نوزاد. گفتن که یک سوراخ ریز در قلبش هست ( ظاهرا دهلیزی 5 میلیمتر هست) و گفتن 4 ماهش که شد دوباره بیاریمش اکو. تصویر اکو رو خدمتتون پیوست کردم. ممنون میشم نظرتون رو بفرمایید که نیاز به جراحی پیدا می کنه یا نه؟ فرزندم هیچگونه علایمی نداره و از لحاظ وزن و تغذیه هم خوبه . ممنونم که وقت می گذارید و پاسخ می دید .خدا خیرتون بده
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی جمعه ۹ مهر ۰( 1 ماه پیش)
      یعنی خود به خود انشالله بسته میشه
  • تصویر کاربر سهیل جمعه ۱۲ شهریور ۰( 2 ماه پیش) تعداد بازدید: 23 مشاهده پرسش
    سلام خانم دکتر من بچه ام ۶ماهشه از بدو تولد گفتن قلبش سوراخه الآنم چندبار اکو انجام دادیم گفتن هنوز بسته نشده درصورتیکه دارو هم مصرف کرده الان میگن باید ۱۱ماهگی حتما عمل بشه وگرنه بسته نمیشه درسته؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی جمعه ۱۲ شهریور ۰( 2 ماه پیش)
      سلام حتما نیاز به پیگیری و عمل دارن ، این سوراخ بدون عمل بسته نمیشه
  • تصویر کاربر امید جمعه ۵ شهریور ۰( 3 ماه پیش) تعداد بازدید: 20 مشاهده پرسش
    دخترم الان ۲ سالش هست سوراخ قلبش تو ۱ سالگی ۷ بوده الان شده ۱۰ ،گفتن عمل نیاز داره ،خیلی نگرانم ،خانم دکتر عملش خیلی سخته ،عمل خطرناکی هست ،چقدر عمل طول می کشه، بعد از عمل دیگه خوب میشه ،و نیاز به بستری داره یا نه ممنونم از پاسخگویی شما
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی جمعه ۵ شهریور ۰( 3 ماه پیش)
      سلام نگران نباشید اگر فقط سوراخ هست وبیماری دیگه ای ندارن ، ریسک عمل زیاد نیست
  • تصویر کاربر آراز شنبه ۳۰ مرداد ۰( 3 ماه پیش) تعداد بازدید: 21 مشاهده پرسش
    شنیدن صدای اضافه خفیف در قلب(نوزاد ۴۵ روزه هست و وزنش ۴.۸۰۰هست)
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی شنبه ۳۰ مرداد ۰( 3 ماه پیش)
      سلام عطفا جواب اکو را کامل ضمیمه کنید
  • تصویر کاربر مادر جمعه ۱ مرداد ۰( 4 ماه پیش) تعداد بازدید: 26 مشاهده پرسش
    سلام خانم دکتر دخترم ۷ ماهش هست از بدو تولد ی سوراخ بطن داره ۴ میلی هست تحت نظر دکتر هست ولی متاسفانه دکتر گفت باید عمل جراحی بشه دارو استفاده میکنه شیر دهی عالی و غذا خوب میخوره ممنون میشم راهنمایی کنید دارم روانی میشم
    1. تصویر کاربر دکتر آرزو خسروی جمعه ۱ مرداد ۰( 4 ماه پیش)
      سلام در صورتی که فشار ریه بالا رفته باید عمل بشه که از عوارض بعدی جلوگیری بشه ، انشالله خوب میشه
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر