تپش قلب و استرس

استرس و آریتمی قلب چه رابطه ای دارند؟ | دکتر آرزو خسروی متخصص قلب

فهرست مطالب

علائم استرس، ترس و اضطراب تا اندازه‌ای شبیه بیماری های قلبی مانند آریتمی است. حال باید پرسید که تپش قلب به دلیل استرس و اضطراب است یا بیماری های قلبی؟ درمان استرس و تپش قلب چگونه است؟ آیا بین استرس و ضربان نامنظم قلب ارتباطی وجود دارد؟ دکتر آرزو خسروی متخصص قلب و عروق و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی در ادامه بیشتر توضیح می دهند.

تپش قلب یا ضربان نامنظم  ناهنجاری در ضربان قلب است که با احساس لرزش در قفسه سینه و تپش بسیار سریع یا کند قلب شناخته می شود. ضربان نامنظم ممکن است از چند لحظه تا چند ساعت ادامه داشته باشد. در این مقاله درمان استرس و تپش قلب را به شما معرفی می کنیم.

استرس و اضطراب، واکنش طبیعی بدن است که با افزایش سریع تعداد و قدرت ضربان قلب، بدن را برای فرار از آسیب‌ها و خطرها تحریک می‌کند. احساس اضطراب در هنگام پیاده‌روی و دویدن فرد را برای گریز آماده می‌کند که واکنشی طبیعی است اما در برخی موارد ممکن است مغز و بدن احساس اضطراب غیرطبیعی داشته باشد.

علائم ترس و استرس می‌توانند به مرور بر کیفیت زندگی تأثیرگذار باشند. اضطراب شدید می‌تواند همچنین موجب افسردگی شود. 5 الی 11 درصد از افراد دچار اختلالات عصبی و اضطراب در طول زندگی خود هستند که یکی از علائم افسردگی است.

استرس یا بیماری قلبی؟

به طور مثال بیماری وجود داشت که بالای 70 سال سن و هم سابقه طولانی ترس و اضطراب داشت. از زمانی که وی داروهای مختلفی را که هیچ‌گونه تأثیری هم نداشتند مصرف می‌کرد، خانه‌اش را ترک نکرده بود. هنگامی‌ که او را بررسی کردم متوجه شدم که دچار آریتمی قلبی است و با روشی به اسم ابلیشن درمان شد.

برای آشنایی با نحوه انجام عمل ابلیشن کلیک کنید.

ابلیشن

بلافاصله پس از ابلیشن او در مراسم عروسی یکی از آشنایان بدون داشتن هیچ‌گونه احساس اضطراب شرکت کرد و این اولین مراسمی که او پس از چهل سال در آن حضور داشت.

استرس و آریتمی چه رابطه ای دارند؟

ضربان نامنظم قلب (آریتمی) که بیش از 100 بار در دقیقه است، ضربان شدید قلب یا SVTs نامیده می‌شود. ضربان نامنظم قلب در افرادی که درگذشته دچار آسیب‌ها و مشکلات قلبی بوده‌اند و همچنین افرادی که دارای قلب سالم نیز هستند می‌تواند اتفاق افتد. در بسیاری از افراد مبتلا، ضربان نامنظم قلب به‌ صورت خودبه‌خودی است و بدون دلیل ورزش و فعالیت‌های فیزیکی است. SVTs باعث ضربان شدید قلب، سرگیجه، درد قفسه سینه، تنگی نفس و گاهی موجب مرگ فرد نیز می‌شود. ذهن در این مواقع به این اتفاق پاسخ می دهد و موجب افزایش استرس و اضطراب می شود.

به همین علت است که خیلی از مواقع بسیاری از بیماران برای مدت طولانی دچار استرس و اضطراب هستند و دارو هیچ تأثیری بر ایشان نداشته است.

5 نشانه ضربان قلب غیرعادی

در ابتدا دو امکان وجود دارد که از قرار زیر است:

  • آیا استرس باعث ضربان نامنظم قلب می‌شود؟
  • آیا ضربان نامنظم قلب باعث استرس می‌شود؟

 برخی از نشانه‌ها عبارت‌اند از:

#الگوی علائم

یکی از صریح‌ترین نشانه‌ها است. درصورتی‌که اضطراب باعث ایجاد تپش قلب باشد، سپس چیزی موجب احساس استرس می‌شود که ضربان شدید قلب یا تپش قلب را به دنبال دارد؛ اما درصورتی‌که قلب باعث اضطراب گردد آنگاه این ضربان قلب است که استرس و اضطراب را به دنبال دارد. گاهی تپش قلب موجب سرگیجه، درد قفسه سینه و استرس می‌شود.

#بیهوشی

 یکی از عواملی است که موجب نگرانی می‌شود. احساس اضطراب یا ترس در مواقعی موجب بیهوشی فرد می‌گردد. بیهوشی در اثر خون دادن و عصبانیت نیز ممکن است اتفاق افتد اما درصورتی‌که بیهوشی بی‌دلیل اتفاق افتد، افزایش خطر مشکلات قلبی را به دنبال دارد. برخی افراد در هنگام سریع بلند شدن احساس سرگیجه می‌کنند درصورتی‌که بیهوشی در هنگام نشستن، ایستادن و انجام فعالیت بندرت رخ می‌دهد. در غیر این صورت یعنی اگر در هنگام انجام فعالیت دچار بیهوشی شدید به پزشک مراجعه نمایید.

#تنفس شدید

 در مواقعی که فرد احساس ترس و استرس دارد، تنفس نیز افزایش می‌یابد. این مهم موجب بی‌حسی نوک انگشتان دست و اطراف دهان می‌شود. معمولاً تنفس شدید به دلیل اضطراب است اما درصورتی‌که احساس سرگیجه و بیهوشی می‌کنید، ممکن است به دلیل پایین آمدن فشارخون باشد که حاکی از ضربان نامنظم قلب است.

#محرک‌ها

ضربان نامنظم قلب گاهی به دلیل برخی محرک‌ها است. همه افراد به دلیل انجام برخی فعالیت‌ها مانند پریدن ممکن است ضربان شدید قلب را احساس کرده باشند اما افراد مبتلابه تپش شدید قلب همواره احساس تپش قلب را دارند.

#ضعف قلب

که در صورت اضطراب قلب به شکل عادی واکنش می‌دهد؛ اما در صورت ابتلا به ضربان شدید قلبی، قلب به‌صورت طبیعی فعالیت نمی‌کند، ازاین‌رو ضعف قلبی موجب اختلالات قلبی می‌شود. این عامل باعث ورم معده و پاها نیز می‌تواند شود. همچنین فرد ممکن است در هنگام خواب دچار اختلالات تنفسی شود و نیاز به بالش بیشتر داشته باشد. افزایش ضربان شدید قلبی به دلیل اضطراب نمی‌تواند موجب ضعف قلبی به‌ مرور زمان شود.

📌دکتر آرزو خسروی در لینک زیر درباره آریتمی های خطرناک توضیح داده اند، برای مطالعه بیشتر، روی آن کلیک کنید.
بررسی آریتمی های خطرناک قلبی

کنترل قلب برای تشخیص استرس و آریتمی 

بهترین راه برای تشخیص رابطه بیماری های قلبی و اضطراب، کنترل و نظارت قلب است. کنترل قلب با دستگاه هولتر ریتم، میزان ضربان قلب طی شبانه‌روز را ثبت می‌نماید. پزشک متخصص قلب و عروق با بررسی نتایج دستگاه هولتر ریتم ، عامل اختلال در ضربان قلب را شناسایی و درمان می کند.

تشخیص ضربان شدید قلب در مطب دکتر آرزو خسروی

ضربان غیرطبیعی قلب دارای سه الگوی کلی است که اولین الگو ساده‌ترین راه تشخیص است. اولین مورد ضربان قلب با افزایش اضطراب بالا می‌رود که توسط دستگاه به‌خوبی قابل‌مشاهده است. دومین الگو بستگی به فهم ضربان عادی قلب دارد. در این الگو میزان ضربان قلب در زمان استراحت و انجام فعالیت افزایش می‌یابد. الگوی آخر نیز ضربان قلب به شکل چشمگیری متغیر است. این الگو بیشتر در افراد مبتلا به ضربان شدید قلب دیده می‌شود. در صورت مشاهده هرگونه علائم مذکور، برای درمان و پیشگیری به مشکلات مربوط استرس و ضربان نامنظم قلب توصیه می‌شود حتماً به پزشک متخصص قلب و عروق مراجعه نمایید.

درمان تپش قلب و اضطراب در طب سنتی

درمان استرس و تپش قلب در طب سنتی

در اغلب مواقع تپش قلب بی خطر بوده و به صورت خود به خود رفع می شود. برخی تغییرات در سبک زندگی و درمان های خانگی می توانند در رفع این مشکل مفید باشند. این روش ها عبارتند از:

1- مانور والسالوا

این تکنیک سنتی می تواند یک ضربان قلبی سریع را به حالت عادی باز گرداند. مانور والساوا دهمین عصب مغزی (عصب واگ) را تحریک می کند. برای انجام این مانور، ابتدا بینی خود را گرفته، دهان خود را بسته و تلاش کنید تا هوای درون ریه ها را با فشار خارج کنید. این کار سبب افزایش و سپس آهسته شدن ضربان قلب می شود.

نکته: در صورت ابتلا به بیماری قلبی باید از انجام این تکنیک اجتناب کرد.

2- سرفه کردن

سرفه شدید به مدت چند دقیقه می تواند به رفع تپش قلب کمک کند. سرفه فشار درون قفسه سینه را بالا برده و ریتم قلب را به حالت عادی باز می گرداند. این مورد یک روش پیشگیرانه نبوده و تنها باید در هنگام بروز تپش قلب استفاده شود.

3- تنفس عمیق

نفس عمیق یکی از بهترین روش های درمان خانگی تپش قلب است. تنفس عمیق با تسکین اضطراب و حملات هراس (پانیک) به طبیعی شدن ضربان قلب نیز کمک می کند. تنفس عمیق همچنین به آرامش بدن و افزایش اکسیژن رونده به مغز نیز کمک می کند. برای انجام این تکنیک بر روی یک صندلی نشسته و پاهای خود را بر روی یکدیگر قرار دهید. یک نفس عمیق و آرام از بینی خود کشیده و عضلات شکم خود را شل کنید. سپس، نفس خود را به آرامی از مسیر دهان بیرون دهید. پس از چند بار تکرار این تمرین، ضربان قلب کاهش خواهد یافت. همچنین، جهت پیشگیری از بروز تپش قلب می توان به طور متداول یوگا یا مدیتیشن انجام داد.

درمان تپش قلب

4- درمان استرس و تپش قلب با نوشیدن آب سرد

از آن جایی که کاهش دریافت مایعات می تواند قلب را در معرض ابتلا به ضربان های نامنظم قرار دهد، نوشیدن یک لیوان آب سرد به بازگرداندن ریتم طبیعی کمک خواهد کرد. این کار همچنین استرس، اضطراب و گیجی را نیز کاهش می دهد. ریختن آب سرد بر روی صورت یا گرفتن دوش سرد نیز در رفع تپش قلب و حملات هراس موثر است.

مقاله پیشنهادی دکتر آرزو خسروی: قرص تپش قلب

5- شیره چغندر یا شیره سیاه موثر در درمان استرس و آریتمی

مصرف شیره قند یا نیشکر نیز یک راه حل ساده برای درمان خانگی آریتمی قلب در طب سنتی است. مقادیر فراوان پتاسیم، آهن، کلسیم و منیزیم در این ماده به پیشگیری از کمبود این مواد و بروز تپش قلب کمک می کنند. آنمی یکی از عوامل اصلی تپش قلب است که مصرف شیره سیاه می تواند آن را برطرف کند. یک قاشق غذا خوری شیره سیاه را با یک فنجان آب ترکیب و میل کنید. همچنین، می توان 2 قاشق چای خوری از شیره سیاه و سرکه سیب را در آب ترکیب کرده و نوشید. مصرف هر کدام از این ترکیب ها به صورت یک بار در روز از بروز تپش قلب پیشگیری می کند.

6- افزایش مصرف منیزیم

کمبود منیزیم در بدن می تواند سبب بروز آریتمی قلب شود. این ماده معدنی عملکرد قلب، سیستم عصبی و گردش خون بدن را آسان تر می کند. از جمله خوراکی های دارای منیزیم فراوان می توان به نمونه های زیر اشاره کرد:قر

  • اسفناج، کلم، برگ چغندر و دیگر سبزیجات سبز و تیره
  • آجیل ها از جمله بادام بوستانی و هندی
  • دانه هایی همچون کنجد و تخم کدو حلوایی
  • بلغور جوی دو سر
  • کره بادام زمینی
  • ماهی آب سرد
  • آووکادو
  • موز
  • شکلات تلخ
  • ماست کم چرب

همچنین افراد می توانند روزانه 350 میلی گرم از مکمل های منیزیم مصرف کنند. جهت اطمینان از مصرف مقدار مناسب باید به پزشک مراجعه شود.

7- دارچین برای درمان استرس و تپش قلب

در طب سنتی دارچین یک درمان خانگی موثر برای تپش قلب است. این ماده حاوی مواد مغذی و ترکیبات شیمیایی بسیاری است که از جمله آن ها می توان به منیزیم و پتاسیم اشاره کرد. مصرف دارچین به بهبود جریان خون رونده به قلب، پیشگیری از تجمع لیپوپروتئین های کم تراکم و کاهش فشار خون بالا کمک می کند. یک قاشق چای خوری پودر دارچین را در یک لیوان آب گرم حل کرده و بنوشید. همچنین، می توان به جای آب گرم از عسل استفاده کرد. مصرف هر کدام از این ترکیب ها به صورت یک بار در روز از بروز تپش قلب پیشگیری می کند.

8- سنبل الطیب

این گیاه که به معجون آریتمی قلب معروف است، درمانی مناسب برای تپش قلب ناشی از اضطراب یا حملات هراس در طب سنتی است. اثرات آرام بخش سنبل الطیب به آرامش بدن، احیای ضربان طبیعی قلب و بهبود کیفیت خواب کمک می کنند. برای استفاده از سنبل الطیب 10 قطره از عصاره آن را به یک لیوان آب اضافه کرده و بنوشید. جهت مصرف این گیاه باید با پزشک مشورت و از مصرف آن به مدت بیش از چند هفته خودداری کرد. لازم به ذکر است که مصرف این گیاه دارویی برای زنان باردار توصیه نمی شود.درمان تپش قلب در طب سنتی

9- زالزالک، از راه کارهای درمان استرس و تپش قلب

زالزالک یکی دیگر از گیاهان دارویی موثر در درمان خانگی تپش قلب در طب سنتی است. مصرف این گیاه جریان خون رونده به قلب را بیشتر کرده، انقباض قلبی را بهبود بخشیده و به تنظیم ریتم قلب کمک می کند. افراد می توانند از مکمل زالزالک نیز استفاده کنند. مقدار مصرف معمول مکمل زالزالک 160 تا 900 میلی گرم در روز است که به مدت 3 تا 24 هفته مصرف می شود. از آن جایی که احتمال اختلال این مکمل با عملکرد برخی دارو ها وجود دارد باید قبل از مصرف با پزشک مشورت کرد. لازم به ذکر است که مصرف این گیاه دارویی برای زنان باردار توصیه نمی شود.

10- فرنجشمک

فرنجشمک نیز گیاه دارویی است که در درمان تپش قلب به کار برد دارد. این گیاه اثری آرام کننده بر قلب و گردش خون داشته و می تواند به عنوان یک آرام بخش خفیف جهت کاهش اضطراب مصرف شود. فرنجشمک در مقابله با پر کاری تیروئید نیز موثر است. جهت استفاده از این گیاه، آن را خشک کرده و در یک فنجان آب داغ بریزید. درب فنجان را پوشانده و 5 تا 10 دقیقه صبر کنید. در هنگام بروز تپش قلب می توان مقداری از این چای نوشید. همچنین، می توان مقداری فرنجشمک را در غذا های روزانه ریخته یا مکمل آن را پس از مشورت با پزشک مصرف کرد.

11- تکنیک های آرام سازی

استرس می تواند اثرات نامطلوبی بر سلامت افراد داشته، سبب بروز تپش قلب شده یا آن را تشدید کند. انجام تکنیک های آرام سازی زیر می تواند به رفع تپش قلب کمک کند:

  • مدیتیشن
  • تنفس عمیق
  • خاطره نویسی
  • یوگا
  • صرف زمان در بیرون از خانه
  • ورزش کردن
  • مرخصی های کوتاه از مدرسه و محل کار
  • تصویر سازی ذهنی هدایت شده (تخیل فعال)

12- کاهش یا رفع مصرف محرک ها

علائم تپش قلب می توانند پس از مصرف یک محرک بروز پیدا کنند. از محرک های تپش قلب می توان نمونه های زیر را مثال زد:

  • سیگار و تنباکو
  • دارو های غیر مجاز
  • برخی دارو های سرما خوردگی یا ضد سرفه
  • نوشیدنی های کافئین دار همچون قهوه، چای و نوشابه
  • سرکوب کننده های اشتها
  • انواع مواد مخدر
  • برخی دارو های روانپزشکی
  • برخی دارو های کاهنده فشار خون

البته، همه مواد محرک در همه افراد سبب تپش قلب نمی شوند.

اجتناب از مصرف بیش از حد الکل

در حالی که مصرف متعادل الکل الزاما سبب بروز مشکل نمی شود، اما برخی مطالعات بیان دارند که مصرف حتی یک نوشیدنی در روز نیز می تواند خطر ابتلا به فیبریلاسیون دهلیزی را افزایش دهد. تپش قلب تنها یک علامت از این بیماری است. در صورت تداوم تپش قلب بهتر است به پزشک مراجعه شود. پزشک علت زمینه ای تپش قلب را شناسایی و درمان مناسبی را برای فرد تجویز می کند.

بیشتر بدانید: چرا جوانان دچار فیبریلاسیون دهلیزی می شوند؟

A-fib ،فیبریلاسیون دهلیزی در جوانان
فیبریلاسیون دهلیزی در جوانان

13- ورزش جهت درمان خانگی استرس و آریتمی

ورزش می تواند سلامت قلبی عروقی را بهبود بخشیده، ریتم طبیعی قلب را احیا کرده و سبب کاهش استرس و اضطراب شود. ورزش های قلبی عروقی با تقویت قلب از بروز آریتمی قلب جلوگیری کرده یا تعداد دفعات بروز آن را کاهش می دهند. ورزش های مفید برای قلب شامل موارد زیر می شوند:

  1. پیاده روی
  2. دویدن آرام
  3. دویدن سریع
  4. دوچرخه سواری
  5. شنا کردن

با این حال، ورزش در برخی افراد سبب بروز تپش قلب می شود. به همین دلیل شناسایی و اجتناب از ورزش های نامناسب ضروری است. قبل از شروع یک ورزش جدید باید با پزشک خود مشورت کرد.

با انجام این 13 روش هم می توانید به درمان خانگی استرس و تپش قلب بپردازید و هم از بروز تپش قلب و سایر بیماری قلبی جلوگیری کنید.


دکتر آرزو خسروی متخصص قلب و عروق و عضو انجمن اکوکاردیوگرافی ایران، آمریکا و اروپا.

 برای ویزیت حضوری در مطب با نوبت دهی به شماره ۰۲۱۲۲۸۹۴۰۸۶ تماس بگیرید.


ارائه مشاوره
فردی و تخصصی 100%
ارائه نتایج
سریع و دقیق 100%
رعایت استانداردها
بهداشتی و ایمنی 100%

اشتراک گذاری :