آدرس مطب دکتر آرزو خسروی: تهران، خیابان ولیعصر، جنوب به شمال، نرسیده به توانیر، بن بست بخشندگان، ساختمان مدیکو + سنتر، طبقه ۷، واحد ۷۰۱.

درباره دکتر

دکتر آرزو خسروی – متخصص قلب و عروق، فلوشیپ اکو کاردیوگرافی
عضو هیئت علمی و دانشیار دانشگاه
رئیس بخش اکوکاردیوگرافی بیمارستان بقیه الله اعظم
عضو انجمن قلب و عروق ایران
عضو انجمن اکو کاردیوگرافی ایران
عضو انجمن قلب اروپا (ESC)
عضو انجمن اکوکاردیوگرافی و تصویربرداری اروپا (EACVI)
عضو انجمن اکو کاردیوگرافی آمریکا (ASE)
عضو شورای پژوهشی مرکز تحقیقات اترواسکلروز

مراقبت های بعد از آنژیوگرافی چیست؟

فهرست مطالب

روش انجام و مراقبت بعد از آنژیوگرافی قلب چگونه است؟

 خیلی از مردم، از انجام آنژیو قلب می‌ترسند، تنها دلیل آن هم این است که روند انجام آن و ماهیت آن را به خوبی نمی‌دانند، دکتر آرزو خسروی فوق تخصص قلب و عروق و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی در این مقاله به بیان مراقبت های بعد از آنژیو و چگونگی انجام آن می پردازند.

آنژیوگرافی چیست؟

آنژیوگرافی قلب نوعی آزمایش است که به منظور تشخیص گرفتگی های سرخرگ کرونری انجام می‌شود. در صورتی که بیمار دچار گرفتگی عروقی ناپایدار، درد های غیر عادی قفسه سینه، انسداد سرخرگ آئورت و نارسایی های قلبی باشد، بیشتر در معرض خطر حملات قلبی قرار دارد.
در هنگام این آزمایش ماده حاجب به منظور مشاهده چگونگی جریان خون در قلب توسط نمایشگر اشعه ایکس به داخل رگ تزریق می‌شود. این آزمایش تحت عنوان های آنژیوگرام قلبی، آنژیو و میل زدن قلب نیز شناخته می‌شود.

آنژیوگرافی چیست؟

قبل از آزمایش آنژیو

آزمایش های اِم آر آی و سی تی اسکن اغلب پیش از آنژیو و به منظور تشخیص مشکلات قلبی توسط پزشک انجام می‌شود. به مدت 8 ساعت قبل از آنژیو، از خوردن و آشامیدن باید پرهیز کرد. پس از انجام این آزمایش نیز به علت سرگیجه و حواس پرتی، از انجام فعالیت هایی مانند رانندگی به مدت 24 ساعت باید خودداری نمود.

فرد در بیمارستان ملزم به پوشیدن لباس مخصوص بیمار و امضا فرم های مربوطه است. فشار خون بیمار توسط پرستار اندازه گیری شده و در صورت ابتلا به دیابت، قند خون فرد نیز بررسی می‌شود. علاوه بر این ممکن است از فرد آزمایش خون و نوار قلبی گرفته شود. در صورت حساسیت به غذاهای دریایی و واکنش به مواد حاجب و یا در صورت مصرف قرص های ویاگرا (Viagra) و بارداری، حتماً به پزشک اطلاع دهید.

فیلم آنژیوگرافی قلب

(تفاوت آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی)

مراحل انجام عمل آنژیو

هنگامی که شما گان بیمارستانی (لباس مخصوص بیمارستانی) را پوشیدید، به شما داروی آرام بخش تزریق می شود. ممکن است شما احساس خواب آلودگی کنید یا حتی بخوابید، اما برای انجام یک سری دستورات پزشکی باید بیدار باشید.

آنژیوگرافی قلب معمولا از طریق ورود یک لوله بلند و باریک به نام کاتتر Catheter به یکی شریان های اصلی خون انجام می شود. به طور معمول دو شریان زیر مورد استفاده قرار می گیرند :

  • سرخرگ دست : که به آن آنژیو از طریق دست گفته می شود.
  • سرخرگ ران : که به آن آنژیو از طریق ران نیز گفته می شود.

رگ های اصلی ورود کاتتر آنژیوگرافی

ورود کانتر به شریان

دکتر آنژیوگرافی شما قبل از وارد کردن کاتتر به رگ، ناحیه دست یا ران شما را تمیز، ضد عفونی و بی حس میکند. ممکن است احساس فشار خفیفی هنگام ورود کاتتر به رگ خود بکنید.

کاتتر به آرامی وارد رگ شما می شود. و تحت نظر پزشک به سمت عروق هدف معاینه هدایت می گردد. معمولا حرکت کاتتر در رگ حس نمی شود. ممکن است کمی سوزش یا درد خفیف در محل ورود کاتتر حس کنید.

ورود کاتتر آنژیوگرافی به شریان

تزریق جوهر نمایان کننده

مقدار کمی مایع تضاد دهنده (جوهر نمایان کننده) در ناحیه مورد نظر به خون شما از طریق نوک کاتتر تزریق می شود. این مایع کمک می کند تا وضعیت رگ های شما در عکس اشعه ایکس X-ray نمایان شود.

بنا به محلی که مورد معاینه آنژیو قرار می گیرد، پزشک ممکن است از شما بخواهد تغییر وضعیت دهید، نفس عمیق بکشید یا سرفه کنید.

یک متخصص آنژیوگرافی به دقت تصویر رگ های شما را بررسی می کند و هر گونه مشکل در رگها، گرفتگی و یا آسیب به شریان های خونی را در آن مشخص می کند و گزارش می دهد.

تصویر رگ پس از تزریق جوهر نمایان کننده در آنژیوگرافی

مراقبت های پس از عمل

پس از آنژیو در محل خروج کاتتر را باید با پانسمان فشار دهید تا از خونریزی در محل زخم آنژیو جلوگیری شود. اگر محل ورود کاتتر در ران شما باشد ممکن است دکتر از شما بخواهد چند ساعت در جهت خواصی دراز بکشید تا از خونریزی جلوگیری شود.

آب زیادی بنوشید تا به کلیه برای دفع جوهر نمایان کننده کمک کند.به طور کلی فرآیند آنژیو ساده است و حدود 2 تا 3 ساعت طول می کشد.

پس از انجام آزمایش آنژیو، فرد بیمار نیاز به استراحت و نوشیدن مایعات دارد. علاوه بر این باید از نوشیدن مشروبات الکلی و مصرف دخانیات پرهیز کند.

به دلیل تزریق مواد بی حس کننده، پس از آنژیو فرد بیمار از انجام فعالیت هایی که نیاز به حواس کامل دارد مانند رانندگی، باید اجتناب ورزد.

محل باند 24 ساعت پس از انجام آزمایش باید باز گردد و در صورت تراوش مایع، به مدت 12 ساعت دیگر محل تزریق با باند تازه بسته شود.

 از انجام فعالیت های سنگین و مقاربت تا دو روز پس از آنژیو باید پرهیز کرد.

تا سه روز پس از آزمایش به جای استحمام از وان آب گرم یا استخر استفاده کنید. همچنین تا سه روز پس آنژیو از استعمال انواع لوسیون در اطراف محل زخم نیز باید خودداری کرد.

رژیم غذایی

به طور کلی مصرف غذاهای پر چرب و پر نمک و سرخ کردنی، می تواند احتمال بروز گرفتگی قلب را در افراد افزایش دهد. بنابراین کما فی السابق افراد باید از مصرف این نوع مواد پس از آزمایش نیز اجتناب کنند.

نکته دیگری که باید به آن اشاره کرد مصرف مایعات بیشتر به خصوص تا روز سوم بعد از آآزمایش است. زیرا داروهای استفاده شده در این آزمایش سبب کاهش آب بدن شده و باید این آب از دست رفته بدن جبران شود.

عوارض بعد از آنژیوگرافی

آنژیوگرافی روش بسیار ایمنی است اما ممکن است دارای برخی عوارض احتمالی باشد که برخی از آن‌ها عبارت‌اند از:

1. خونریزی و کبودی
2. لخته شدن خون
3. آسیب به رگ‌ها
4. احتمال خطر سکته
5. خطر ابتلا به حملات قلبی و نیاز به عمل بای پس قلب
6. کاهش فشار خون

درباره خطرات و عوارض پس از آنژیوگرافی از دست و پا بیشتر بدانید!

رانندگی بعد از عمل آنژیو

سازمان راهنمایی و رانندگی بیان توصیه های زیر را برای رانندگی ارائه داده است:

پس از انجام فرایند آنژیو تشخیصی قلب باید تا 3 روز از رانندگی اجتناب کند.

پس از این آزمایش برنامه ریزی شده باید به مدت یک هفته از رانندگی دست کشید.

در صورت داشتن سابقه حمله قلبی، بازگشت به رانندگی به میزان مناسب بودن عملکرد عضله قلب فرد در پمپاژ خون بستگی دارد. در صورتی که پمپاژ عضلانی در اثر حمله قلبی ضعیف شده باشد، رانندگی باید به مدت 4 هفته به تعویق بی افتد. در صورتی که آسیبی جدی به پمپاژ قلبی فرد نرسیده باشد فرد می تواند پس از یک هفته رانندگی خود را از سر گیرد.

حمله قلبی خفیف چندین علامت یا نشانه دارد. برای آشنایی با این علایم روی لینک زیر کلیک کنید.

۱۲ علامت سکته قلبی خفیف

در صورتی که فرد گواهینامه رانندگی پایه یک (ماشین های سنگین) داشته باشد باید وضعیت خود را به سازمان راهنمایی و رانندگی اطلاع داده و حداقل به مدت 6 هفته قادر به راندن چنین ماشین هایی نخواهد بود. امکان دارد فرد بتواند بر اساس دستورالعمل های ذکر شده در بالا بتواند رانندگی کند. ممکن است، گذراندن آزمون های بیشتری جهت کسب کفایت لازم در موارد مورد نیاز دریافت گواهینامه پایه یکم لازم باشد. فرد باید شرایط شخصی خود را با پزشک یا پرستار خود مطرح کند.

مسافرت بعد از عمل آنژیو

با اینکه به طور کلی پرواز های طولانی ظرف مدتی اندک پس از انجام فرایند آنژیوگرافی یا آنژیوپلاستی توصیه نمی شوند اما اغلب افرادی که اوضاع مناسبی دارند می توانند با هواپیما سفر کنند.

سازمان هوانوردی انگلستان به تمامی مسافران توصیه می کند که شرایط شخصی خود را با پزشکشان مطرح کنند. راهنمایی های عمومی صرف نظر از تناسب بدنی فرد شامل موارد زیر می شوند:

2 روز پس از انجام یک آنژیوگرافی یا آنژیوپلاستی متداول فرد قادر به سفر هوایی خواهد بود.

3 تا 10 روز پس از یک حمله قلبی غیر پیچیده فرد قادر به سفر هوایی خواهد بود.

در صورت ابتلا به یک حمله قلبی پیچیده یا قابل ملاحظه سفر های هوایی باید 4 تا 6 هفته به تعویق افتند.

لازم به ذکر است که بدون داشتن اطمینان پزشکی باید از مسافرت به خارج از انگلستان خودداری شود. فرد باید شرکت بیمه خود را از شرایط قلبی خود مطلع ساخته و از شرکت هایی بیمه ای آگاه باشد که تا یک ماه پس از فرایند آنژیوپلاستی خدمات بیمه ای ارائه نمی کنند.

کار و فعالیت پس از آزمایش

بازگشتن بر سر کار به شغل فرد بستگی دارد. به طور کلی، فرد می تواند 3 روز پس از این آزمایش و 1 هفته پس از آنژیوپلاستی ساده بر سر کار باز گردد. در صورت ابتلا به حمله قلبی احتمالا باید 4 تا 6 هفته از بازگشت بر سر کار خودداری کرد.

جلوگیری از کبودی بعد از آنژیو

آنژیوگرافی به احتمال زیاد از طریق یک رگ در مچ دست یا بالای پا انجام شده و مقداری کبودی پس از آن رایج است. در صورت احساس درد و ناراحتی می توان از دارو های مسکنی از جمله پاراستامول استفاده کرد. فرد نباید از مسکن هایی استفاده کند که حاوی آسپرین می باشند.

پانسمان باید به مدت 48 ساعت پس از فرایند حفظ شود و پس از آن می توان پانسمان را برداشته و به طور معمول دوش گرفت. بهتر است به مدت 2 روز پس از فرایند از رفتن به حمام و همچنین اعمال مستقیم پماد یا تالک بر روی محل زخم خودداری کرد. تا 7 روز پس از انجام فرایند باید از بلند کردن اجسام سنگین اجتناب کرد.

زخم و کبودی بعد از آنژیوگرافی

امکان دارد توده ای در اطراف محل زخم تشکیل شود. در صورتی که این برآمدگی به اندازه یک نخود باشد جای نگرانی وجود ندارد زیرا این فقط جای زخم است. با این حال در صورتی که توده تشکیل شده بزرگ تر از یک سکه باشد و یا محل زخم شروع به خونریزی کند باید مراقبت های پزشکی را پیگیری کرد.

در صورتی که خونریزی از ناحیه کشاله ران باشد باید صاف دراز کشیده و بر روی آن ناحیه فشار اعمال کرد. در صورتی که خونریزی از مچ دست باشد باید بر روی آن ناحیه فشار اعمال کرده و دست را بالا نگه داشت. در صورت احساس بی حسی، سردی یا درد در بازو یا پای ذکر شده باید به دنبال مراقبت پزشکی بود.

هزینه آنژیوگرافی قلب سال 402

هزینه آنژیوگرافی قلب بسته به اینکه این عمل در کدام یک از بیمارستان های تهران انجام شده باشد و بیمار تحت پوشش کدام بیمه درمانی باشد متفاوت است. همچنین در بسیاری از موارد ممکن است انجام این آزمایش به همراه عمل های دیگری نظیر آنژیوپلاستی و بالن زدن قلب انجام شود که آن هم بر قیمت آنژیوپلاستی و آنژیوگرافی تأثیر می گذارد. برای اطلاع از هزینه انجام عمل آنژیوگرافی باید با بیمارستان طرف قرار داد با بیمه خودتان تماس بگیرید.

آزمایش آنژیوگرافی رگ پا و دست

در زمان آنژیو گرافی ممکن است فرد در حالت هوشیار باشد اما قبل از انجام آزمایش به منظور تسکین وی داروهای مسکن به فرد داده می‌شود.

قسمتی از کشاله ران یا بازو که محل وارد کردن میل است توسط پزشک و با ماده بی حسی، بی حس می‌شود. در هنگام تزریق میل ممکن است بیمار درد خفیفی را احساس کند. میل باریک جراحی به آرامی از طریق رگ‌ها به داخل قلب هدایت می‌شود. تمام این فرایند از طریق نمایشگر و توسط پزشک کنترل می‌شود. حرکت میل جراحی در داخل رگ‌ها نیز ممکن است توسط بیمار احساس شود. پس از انجام آزمایش، سوزش و قرمزی محل تزریق میل توسط بیمار احساس خواهد شد.

به منظور جلوگیری از خونریزی، محل تزریق میل پس از آزمایش فشار داده می‌شود. در صورتی آنژیو گرافی از راه پا انجام شود که محل تزریق میل، کشاله ران می باشد، پس از اتمام آزمایش بیمار باید به مدت چند ساعت برای جلوگیری از خونریزی بر پشت خود خوابیده و استراحت کند. نوشیدن آب و مایعات پس از انجام عمل به خروج مواد حاجب از کلیه کمک می‌کند.

آیا آنژیو بستری دارد؟

اکثر بیماران این نگرانی را دارند که آنژیو چقدر طول می کشد و آیا این عمل نیاز به بستری دارد؟ به طور کلی مدت زمان انجام این آزمایش به همراه آماده سازی قبل از آن حدوداً ۲-۳ ساعت به طول می انجامد و پس از اتمام آن، بیمار باید حدود1 ساعت و نیم استراحت نموده و سپس از بیمارستان مرخص شود.

در انجام آنژیوگرافی از پا، بیمار در حد 5 الی 6 ساعت بستری می شود و در صورت عدم مشاهده مشکل جسمانی خاص، می تواند مرخص شود. در برخی موارد ممکن است در هنگام آنژیوگرافی از طریق رگ دست نیازی به بستری نباشد.

جواب آنژیو گرافی

نتیجه غیر طبیعی آزمایش می‌تواند حاکی از انسداد یک یا چند رگ باشد. در صورت گرفتگی عروق، پزشک در هنگام آزمایش برای رفع گرفتگی روش آنژیوپلاستی را انتخاب می‌کند. در این روش پزشک با قرار دادن استنت در داخل رگ، باعث جریان دوباره خون در داخل می‌شود.


دکتر آرزو خسروی فوق تخصص آنژیوگرافی و عضو انجمن قلب و عروق ایران، اروپا و وآمریکا

جهت مراجعه حضوری به مطب با ۰۲۱۲۲۸۹۴۰۸۶ تماس بگیرید.